Geçmişten günümüze ulaşan tarihi Sahaflar Çarşısı bilinmeyen yönleriyle karşınıza çıkıyor

Geçmişten günümüze ulaşan tarihi Sahaflar Çarşısı bilinmeyen yönleriyle karşınıza çıkıyor

Sahaf, genel anlamıyla eski, artık basımı yapılmayan ya da ikinci el dergi ve kitapların alınıp satıldığı veya başka bir kitapla değiştirildiği küçük işletmeler ile bu mesleği yapan kişilere denilmektedir. Bu tür satış yerlerinde ikinci el kitaplar,eski basım kitapların olmasının yanı sıra ticareti takas usulü ile de gerçekleştirmeniz mümkündür. Uzun bir köklü geçmişi olan Beyazıt Camii yakınlarındaki Sahaflar Çarşısı'da gidenlerin hayarn kalacağı çarşılar arasında yerini alır.

Tarihi Sahaflar Çarşısı Osmanlı Döneminden günümüze kadar gelen en eski kitap çarşısıdır. Çarşı, 15. yy'dan günümüze kadar uzanan bir geçmişe sahiptir. Beyazıt Cami'nin sol tarafında taşlık araziyle Kapalıçarşı'ya açılan Sedefçiler Kapısı arasındaki bölgede yer alan çarşının inşaatı 1460 yılında tamamlanmıştır.

İnşaatın tamamlanmasının ardından sahaf dükkanları Kapalıçarşı içerisinde bir araya toplanmışlar. 1460  ve 1894 yılında gerçekleşen İstanbul depremine kadar faaliyet gösteren Sahaflar, deprem sonrası da o zamanki adıyla Hakkaklar çarşısı olarak bilinen bugünkü yerine taşınmıştır.

Tarihi Sahaflar Çarşısı

ÇIRAKLIK VE KALFALIK DÖNEMİ VARDI

Sahaflar Loncası'na bağlı olan Sahaflar Çarşısı esnafı arasında çıraklık ve kalfalık ilişkisi vardı. Orada bulunan kişiler çıraklık ve kalfalık dönemlerini geçirmeden ustalığa yükselemezlerdi. Sahaflar, dükkanlarını her gün dua ile açar ve dua ile kapatırlardı. Sahaflar  loncasının piri ise Basralı Abdullah Yetimi Efendi olarak bilinirdi. Bu kişi için çarşının ilk kitapçılarından olduğu bilgisi paylaşılmıştır.

sahaf111111111111.jpg

FRANSIZ YAZAR ANTOINE GALLAND'INDA UĞRADIĞI BİR YERDİR

Antoine Galland 17. yy'da yaşamış olan Fransız bir yazardır. Kendisi Fransa şarkiyatçı ve arkeologdur. Bin Bir Gece Masalları'nı dünyada çeviren ilk kişi olan Galland'ın yolu bir gün yolu sahaflar çarşısına düşer. Buradan satın aldığı minyatürlü bir yazmayı Fransa kralına hediye eder. Hediye edilen o yazma, günümüzde Bibliotheque Nationale’de sergilenmektedir. Evliya Çelebi'de Seyahatnamesi'nde Sahaflar Çarşısı'na yer vererek, 17. yy'da dükkan sayısının 50, ulemaya hizmet eden sahaf esnafının ise 300 olduğu bilgisini paylaşmıştır.

DİVAN-U LÜGATİ' T -TÜRK  SAHAFLAR ÇARŞISI'NDA BULUNMUŞTUR

Kaşgarlı Mahmud’un “Divan-u Lügâti't-Türk” adlı eserin bulunuşu hakkında üzerine çok fazla fazla hikaye anlatılır. Bu hikayelerden biri de Sahaflar Çarşı'nda dır. Rivayete göre yaşlıca bir kadın sahaflara  bir sürü kitap getirir.

O sırada  araştırmacı ve tezkire yazarı Ali Emiri Efendi bir araştıma yapmaktadır ve kadını  getirdiği kitaplar arasında Divânu Lügati't-Türk adlı eserin olduğunu görür. Kitabı almak için kitapçı ile pazarlık yapar fakat üzerinde yeterli parası çıkışmaz. Bunun üzerine kitapçıya tüm parasını kapora olarak bırakır ve koşarak evine para almaya gider. Olur da kendisinden başka kişi kitaba talip olur diye kitapla beraber kitapçıyı da dükkana kilitler. Eve kadar sabredemeyen Ali Emiri Efendi yakınlardaki üç beş tanıdığından borç alarak kitabı satın alır. Böylece Ali Emiri Efendi'nin bilinen en eski Türkçe sözlük olan Divânu Lügati't-Türk adlı eserin orijinal tek kopyasını bularak kültür hayatına kazandıran kişi olduğu bilinir.

sahaf1.jpg

ÇARŞININ ORTASINDA İLK TÜRK MATBAACISI VAR

1950 yılında Sahaflar Çarşısı'nda çıkan büyük bir yangın sonucunda içinde bulunan binlerce yazma eser kül olmuştur. İstanbul Belediyesi, yangından sonra kalan yanmamış olan yerleri kamulaştırmış ve ahşap olan dükkanları da betonlara çevirip bugünkü mimari dokusuna kavuşturmuştur.Belediye ayrıca çarşının tam ortasına ilk Türk matbaacısı olan İbrahim Müteferrika'nın büstünü yerleştirmiştir. Bugün çarşıya baktığınızda 17'si çift katlı olmak üzere 23  dükkân bulunmaktadır.

HABERE YORUM KAT