Balon balığı nedir? Balon balığını zehirli midir? Balon balıkları ile ilgili bilmeniz gereken her şey...

Balon balığı nedir? Balon balığını zehirli midir? Balon balıkları ile ilgili bilmeniz gereken her şey...

Dünyada kaç çeşit balon balığı var? Ülkemizde balon balığı var mı? Balon balıkları zehirli midir? Balon Balığı yenir mi? Balon balığı zehirlenmesinin belirtileri nelerdir? Balon balığı zehirlenmesi ölümle sonuçlanabilir mi? İşte istilacı balon balıklarıyla ilgili bilmeniz gereken her şey...

Bir süredir dikkat çeken bir tür olan balon balıklarıyla ilgili insanlar, balon balığı nedir, zehirli mi?  sorularının yanıt aramaya başladı. Çoğunlukla "gümüş yanaklı kurbağa balığı" olarak bilinen balon balığı "Lagocephalus sceleratus" adıyla bilim dünyasında tanınmaktadır. Onlarca türü olan ve Tetraodontidae familyasından gelen balon balıklarının dünyasını beraber inceleyelim. Çoğunlukla yazın tüketilen ve Anavatanının Kızıldeniz olduğu kaydedilen balon balığı hayati tehlike yarattığı biliniyor. Karaciğeri büyük olan bu tür pişirildiği ve yendiği anda zehirlerini insan vücuduna salmaya başlıyor. Çok görülen etkisi ise ayakta felç oluşumu olarak biliniyor. Diğer tarafta bazı balon balığı türleri  yerli balıkların neslini de riske atıyorlar. Balık ağlarına saldırdıkları için balıkçıların korkulu rüyası olan balon balığının zehirli etkilere sahip olması ve konunun ülke çapında gündeme oturması nedeniyle balon balığıyla ilgili pek çok soru insanlar tarafından araştırılıyor. Peki Balon balığı nedir, zehirli midir? Balon Balığı tüketilebilir mi, öldürücü etkisi var mı?

İSTİLACI BALON BALIKLARI NEYLE BESLENİR?

Etçil bir canlı olan balon balıkları yavruyken kabuklu canlılarla yetişkinlik dönemlerinde ise yumuşakçalarla beslenmeye başlıyorlar. Ülkemiz sularında avlanan ve ekonomik değeri yüksek olan karides ve ahtapotların özellikle Gökova Körfezindeki azalması balon balıklarının bu türlerle beslenmesiyle ilgili olduğu düşünülüyor. Bölge balıkçıları istilacı balon balıklarının görülmeye başlanmasından beri kalamar, mürekkep balığı ve ahtapot gibi hedef av mahsullerinin azalmasından şikayetçiler.

2013- 2014 tarihleri arasında Balon Balığının Etkilerinin ve Alternatif Değerlendirme Yöntemlerinin Saptanması Projesi, Mersin Gökova, ve Antalya Körfezlerinde gerçekleşmiş bu sayede ülkemiz sularındaki en yaygın balon balığı olan Lagocephalus sceleratus  hakkında daha detaylı bilgiler edinilmesi sağlandı. Biyolojik çeşitliliği korumayı amaçlayan araştırmacılar balıkçılar ve su ürünleri kooperatifleri ile birlikte çalışarak balon balığının balıkçılık alanında yarattığı ekonomik kayıpların 2014 yılına kadar 5 milyon Euro olduğunu açıkladılar. Araştırmanın sonucunda istilacı zehirli balon balığı hakkında alınabilecek önlemler konusunda da çözüm önerileri sunuldu.

TÜRKİYE'DE BALON BALIĞI HANGİ DENİZLERDE YAŞAR?

Zehirli ve istilacı bir tür olarak bilinen balon balığı ülkemizde ilk kez 2003 yılında Gökova Körfezinde kaydedildi. Geçen süre içerisinde Marmara Denizinde de görülmeye başlanan bu istilacı zehirli balon balığı hem ekonomiye hem de ekolojiye zarar verebiliyor. 

2000'li yılların başından beri Akdeniz sularında görülen balon balıklarını yiyen bir predatör türün bulunmaması sebebiyle sürekli çoğalan ve diğer türleri tehlikeye atan bu istilacı türün kuvvetli bir çenesi bulunuyor. Oltaların iğnelerini çeneleriyle kıran balon balıkları bu sebepten çok fazla avlanamıyor. Balıkçıların tutmakta zorlandığı bu tür aynı zamanda zehirli bir tür olduğu için insan yaşamını da tehlikeye sokuyor.

BALON BALIĞI ZEHİRLİ MİDİR?

Dokularında yer alan tetrodotoxin (TTX) isimli bir nörotoksin (sinir sistemine etki eden zehirli madde) sebebiyle tüketilmesi halinde insan sağlığını da tehdit eden bu zehirli istilacı balon balığı tarafından salgılanan zehirin siyanürden bin kat daha zehirli ve zararlı olduğu uzmanlar tarafından aktarılıyor. Bu toksin maddenin balon balığında oluşumunu inceleyen araştırmacılar balon balığının beslendikleri yiyeceklerdeki bakterilerden bu zehirli maddeyi aldıklarını aktarıyorlar. Uzak Doğu'da yürütülen çalışmalar sonucu bölgedeki balon balıklarının özellikle üreme dönemlerinde dişilerdeki toksik madde miktarının çok daha fazla olduğu anlaşılmış.

Balon balıklarının pek çok türü vardır bu türlerden bazıları ise çok zehirlidir. Bilinen yaklaşık 191 tür balon balığı vardır. Bunlardan yalnızca 8 türü şimdiye kadar ülkemiz sularında gözlemlenmiştir. Görüntüleri birbirinden farklı olan balon balıklarından bazıları oldukça zehirlidir. Dokularında zehir bulunan türlerden biri olan Lagocephalus sceleratus Doğu Akdeniz'in ekolojik döngüsü içinde en çok yere sahip on balık türünden biridir.

Akdeniz kıyılarında avlanan balıkçılarla yapılan bir çalışma sonucunda balıkçıların balon balıklarının işlerini engellediği ve bu istilacı zehirli balon balığı türünün ağlardaki balıkları yiyerek balık ağlarını da parçaladıklarını gözlemlenmiş. İstilacı balon balıkları Yunanistan, Lübnan ve Kıbrıs sularında da tehlike saçmaya devam ediyor.

BALON BALIĞI İNSANLAR İÇİN ZARARLI MI?

Daha önce balon balığı tüketiminden kaynaklı zehirlenen insanların olduğu biliniyor. Ülkemizde de bu tip zehirlenme vakalarına rastlanmış. Balon balıkları bünyelerinde bulundurdukları toksinler sebebiyle insan sağlığını riske sokabilen bir tür. Genellikle deniz diplerinde yaşamını süren balon balıkları etinin zehirli olması ve kendini tehlike altında görmesi halinde şişmesiyle dikkat çekiyor. Balon balığı zehri öldürür mü? sorusunun cevabını araştıran uzmanlar insanlarda bu türün felçlere sebep olabileceğini özellikle de ayakları felç eden bir zehir bulundurduklarını kaydetmişlerdir. Anavatanı Kızıldeniz olan balon balıkları insan hayatını tehlikeye sokan bir tür olarak biliniyor.

BALON BALIĞI ZEHİRLENMESİNİN BELİRTİLERİ NELERDİR

Bulunduğu bölgedeki deniz canlılarının popülasyonunu azaltan balon balıkları  yerli balıkların yumurta ve larvalarına saldırabiliyor. Toksin içeren bu zehirli türün avlanıp tüketilmesi halinde insan vücuduna da çok zarar verdiği biliniyor

Balon balığı tüketilmesi durumunda kollarda ve bacaklarda uyuşukluk, baş dönmesi ve terleme, kusma, morarma, konuşmada güçlük ve felç gibi ciddi sağlık sorunların yol açabiliyor. Salgıladığı ölümcül toksinler sebebiyle tüketilmesi çok tehlikeli olan bu balıkları yiyen kişilerde nefes alamam ve kalp yetmezliği de görülebilen diğer sağlık sorunları olarak kaydedilmiş..

İstilacı zehirli balon balıkları

İstilacı zehirli balon balıkları

İstilacı zehirli balon balıkları

KAYNAK: DHA

HABERE YORUM KAT