Google'ın doğum gününde doodle yaptığı ilk Türk kadın tıp doktoru Safiye Ali kimdir?

Türkiye'nin ilk kadın tıp doktoru olarak tanınan Safiye Ali'nin doğum günü Google tarafından unutulmadı ve Safiye Ali için hazırlanmış özel doodle bugün sitede sunuldu.  İlk kadın tıp doktorumuz olan Safiye Ali aynı zamanda 1920'lerin sonunda İstanbul'da başlayan feminist hareketin de temsilci isimlerinden biri oldu ve Türk Kadınlar Birliği’nin Sıhhiye Komisyonu başkanlığı görevini de üstlendi. Safiye Ali'yi bugün arama motoruna tıklayıp karşılarında görenler ise ismin kim olduğunu merak etmeye başladı İşte Bülent Ecevit'in anneannesin kardeşi olduğu da bilinen Safiye Ali'nin yaşam öyküsü...

Türkiye Cumhuriyeti içerisinde görev yapmış ilk kadın tıp doktoru olan Safiye Ali hem doktorluk yaptı hem de tıp eğitimi verdi. Bu anlamda da ilke imza atan Safiye Ali,  2 Şubat tarihinde, Google tarafından yapılan bir doodle ile anıldı. Safiye Ali'yi doğum gününde unutmayan Google dan sonra 2 Şubat 1894'te varlıklı ve entelektüel bir ailede yaşama gözlerini açan Safiye Ali'nin hayatı herkes tarafından merak konusu oldu. Kadın doktorun hem hüzün dolu hem de başarılar süslenmiş hayatı ile tüm detayları sizler için hazırladık. Safiye Ali  daha 16 yaşında 7 dili anlayıp konuşabiliyordu. Türkiye Cumhuriyeti'nin daha çok genç olduğu o zamanlarda ülkemizin  ilk kadın tıp doktoru olma başarısını elde etmişti ve aynı zamanda tıp fakültesinde öğretmenlik de yapıyordu. Safiye Ali'nin babası sarayda yaverdi, annesi ise Mekke şeyhülislamının kızıydı İşte 'Safiye Ali kimdir?' sorusunun cevabı ve yaşamına dair bilinmeyen detaylar...

İLKLERE İMZA ATAN SAFİYE ALİ KİMDİR? 

2 Şubat 1894'te yaşama gözlerini açan Safiye Ali pek de uzun sürmeyen hayatına pek çok ilki sığdırmıştır. Hüzünlü ve acı bir hayat yaşayan kadın bunlara rağmen pek çok başarıya imza atmış ve hala adından söz ettiren biri olmayı başarmıştır. Amerikan Koleji'nde öğrenci olan Safiye Ali daha lise yıllarında ne iş yapmak istediğine karar vermiş 1916 gibi zorlu bir yılda koleji bitirerek doktor olmaya olan kararlılığını sürdürmüştür. Kadınların tıp okumalarının doktor olmalarının yasak olduğu Osmanlı döneminde Safiye Ali için tek çare yurt dışına gitmek olmuştur. Almanya'ya okumaya giden Safiye Ali I. Dünya Savaşı'nın sürdüğü o zor dönemde maddi zorluklara rağmen pes etmemiş ve Almanya'da bulunan Würzburg Üniversitesi Tıp Fakültesinde öğrenim görmüştür. Dönemde Maarif Nazırlığı yapan Ahmet Şükrü Bey'in yardımlarıyla aldığı burs ile Almanca da öğrenen Safiye Ali  Amerikan Koleji mezunu olmanın zorluğunu Almanya'da yaşamıştır. Tüm bu sorunlara rağmen Bavyera Millî Eğitim Bakanlığı tarafından birincilik derecesiyle aldığı doktor adaylığı unvanıyla yoluna devam etmiştir. Tarih 1921 yılını gösterdiğinde Safiye Ali bebeklerde iç Pakimenenjit kanaması üzerine tez yazarak diplomasını almış ve yaşamının en güzel yıllarını geçirdiğini belirttiği Almanya'dan Türkiye'ye dönmüştür.

BİR YANI HEP ALMANYA'DA KALMIŞTI

Fakat bu yurda dönüş uzun sürmemiş ve Safiye Ali yaklaşık  bir buçuk ay sonra uzmanlığını almak için Almanya'ya dönmüştür. Bu sıralarda Ali'ye Almanya'da en çok destek veren kişi ise sonradan eşi olacak olan okuldan arkadaşı Ferdinand Krekeler olmuştur. Savaş sırasında bir ayağını kaybetmiş olan Krekeler ile Safiye Ali'nin aşkı o kadar büyüktür ki üniversitedeki kariyerini bir kenara bırakan eşi ile 1923'te Türkiye'ye gelip Müslüman olmuştur ve Ferdi Ali ismini almıştır. 1923 yılının Haziran ayında Türkiye'de de doktorluk yapabileceğini gösteren Safiye Ali ve göz doktoru olan eşi Cağaloğlu'nda bir tıp kliniği açmışlardır.

Dönemde gazeteye verilen ilanda ise şöyle yazmaktadır: "Dr. Safiye Ali Hanım, kadın ve çocuk hastalarını Cuma ve Pazar'dan maada her gün ve öğleden sonra İstanbul'da Nuru Osmaniye Caddesi'nde 52 numaralı muayenehanesinde kabul eder. İstanbul 2866." 

KADIN OLDUĞU İÇİN AZ ÜCRET VERİLMESİNE DİRENDİ

Doktor olarak görevini yapan Safiye Ali pek çok sıkıntıyla mücadele etmiştir. En çok da sırf kadın olduğu için kendisine güvenilmemesi Safiye Ali'yi üzmüştür ve kendisine erkek doktorlardan az ücret ödemek istenmesi de Safiye Ali'yi meslek aşkından soğutmamıştır. Safiye Ali zor durumdaki hastalara da ücret almadan baktığını bu dönemde duyurmuştur. Dönemde Alman ve Amerikan elçiliklerinde doktorluk da yapmış ve Davet üzerine Amerikan Kız Koleji Tıp bölümünde dersler vermiştir. Daha sonra kapitülasyonların kaldırılmasıyla Amerikan Koleji Tıp Okulu kapatılmıştır. 

İLK FEMİNİST HAREKETİN ÖNCÜSÜ OLDU

Hayatının dönüm noktası denilebilecek olay Süt damlası ve Kızılay Kadın merkezi olan Safiye Ali bu kurumlarda çocukların süt ulaşması ve bakımı için çalışmış ve kadınlara maddi yardımda bulunmuştur. Safiye Ali'nin hedefi  sağlıklı annelerin modern çocuk bakımı yapmasını öğretmektir. Cumhuriyet tarihinin ilk feminist hareketi sayılan Türkiye Kadınlar Birliği kuruluşunda bulunan Safiye Ali Türk kadınlarının çağdaşlaşması ve gençlerin fuhuşa sürüklenmelerini engellemek için yapılan çalışmalarda öncü olmuştur.

3 Büyük tıp kongresinde ülkemizi temsil eden Safiye Ali Türk kadınına yurt dışında da laf ettirmemiştir. Uluslararası bir kongrede Türkiye'yi temsil eden ilk kadın delege olan Safiye Ali Londra'da ülkesinde tek kadın doktor olmasına yapılan eleştirilere orada hali hazırda var olan kadın doktorları değil yakında yetişecek olan kadın doktorları temsil ettiğini söyleyerek yanıt vermiştir.

YURT ÖZLEMİYLE HAYATA GÖZLERİNİ YUMDU

1928 yılında kanser teşhis edilen Safiye Ali Almanya'ya gidip Dortmund'da tedavi görmüş bu sırada patlak veren 2. Dünya Savaşında da hastalara ve halka hizmet etmiştir. Savaş sonrası ülkesine dönmeyi çok isteyen Safiye Ali hastalığının nüks etmesinden dolayı yurduna dönemeden yaşamını yitirmiştir. 9 Temmuz 1952 yılında Dortmund Merkez Mezarlığı'nda yapılan cenazesinde Prof. Dr. Lehmann Safiye Ali için:  “Safiye’nin yüreği bir pırlantaydı. O yüksek ruhlu, insancıl bir varlıktı. Bizim kalbimizde hayranlık duyduğumuz, büyük bir yardımsever melek olarak yaşayacaktır…”. diye konuşmuştur.