Kötü geçen 2020 yılının ardından, 2021'de dünyayı daha büyük krizler bekliyor

Kötü geçen 2020 yılının ardından, 2021'de dünyayı daha büyük krizler bekliyor
Tüm dünya için kötü geçen 2020 yılında binlerce kriz atlatıldı. En kötüsü ise covid-19 enfeksiyonu ile mücadele etmekti. Binlerce can kayıpların yaşandığı bu hastalığa bir türlü çözüm bulunamadı ve bu nedenle tüm dünya evlerine kapanmak zorunda kaldı. Enfeksiyona karşı aşı geliştirildi fakat halkın çoğu yapılan anketlerde aşıya güvenmediğini söyleyerek reddetti. Bu durumda hastalık ve beraberinde getirdiği ekonomik kriz, yoksulluk, işsizlik gibi problemler de 2021'de devam edecek.

Geçtiğimiz yıl birçok felaket yaşayan Dünya, özellikle de koronavirüs salgınına karşı çaresiz kaldı. Çok fazla insan kaybının yaşandığı bu enfeksiyon için geliştirilen aşılar bir nebze olsun içimizi rahatlatırken, henüz aşıya ulaşamayan ülkeler için kötü senaryolar ortalıkta dolaşmaya devam ediyor.

Bu dönemde ABD, derinleşen siyasi bölünme ve kabilecilikle uğraştı. Uluslararası kurumlar, Amerika Birleşik Devletleri'nin koronavirüse zamanında müdahale etmemekle suçladığı Dünya Sağlık Örgütü'nden çekilmesi ve diğer çok taraflı kuruluşlara da engelleyici davranışlarda bulunmasıyla parçalanmaya devam etti fakat yine de tünelin ucunda bir ışık gözüktü. ABD'de her ne kadar siyasi sistem kutuplaşıp, işlevsiz kalsa bile en sonunda demokrasi üstün geldi.

İşte başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere Dünya'yı etkisi altına alacak KRİZ SENORYOLARI

COVID-19 KRİZİ, YETERSİZ AŞI UYGULAMALARI NEDENİYLE DERİNLEŞECEK

COVİD-19, Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği (AB) ve Rusya'da artmaya devam edecek. Aşı dağıtımında beklenmedik üretim ve lojistik sorunları ile karşı karşıya kalınabilir. Bunun sonucunda da halkın büyük bir kısmı için planlanan aşı takviminde aksamalar yaşananabilir. ABD'de yapılan anketlerde, halkın yüzde 42'sinin herhangi bir aşıyı yaptırmak istememesi de ABD'nin enfeksiyonu bitirme şansını elinden alabilir. Aşının, özellikle gelişmekte olan ülkelerde dağıtımı büyük olasılıkla 2021'in büyük bölümünde devam edecek hatta 2022'ye bile sarkabilir. Ayrıca virüsteki mutasyonlarda covid-19 krizini derinleştirmeye devam ediyor.

BORÇ KAYNAKLI KÜRESEL MALİ KRİZ PATLAK VERECEK

Özellikle gelişmiş ülkelerde Covid-19 dolayısıyla yapılan borçlanmalar küresel borç krizine kapı aralıyor. 2020'de 15 trilyon dolar artan borç miktarı, küresel bir borç tusunamisini de beraberinde getirebilir. Gelişmekte olan ekonomilerin 2021 yılı sonuna kadar borcunu ödemek için 7 trilyon dolara ihtiyacı var. Zambiya, 2020'de temerrüde düşen altıncı ülke oldu. Bu finansal sıkıntılar, başka bir küresel finans krizene yol açabilir. G20 ülkeleri büyüyen krizi durdurmak için beraber hareket etmek istese de, ABD Kongresi'nin IMF için yeni kaynakları onaylama konusundaki isteksizliği G20 çabalarını zayıflatabilir.

BATILI ÜLKELER YAVAŞ TOPARLANAN EKONOMİ İLE MÜCADELE EDECEK

Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) geçtiğimiz günlerde covid'in ekonomiye verdiği zarar tahminlerinde iyileştirmeler yaptı, ancak dünyanın çoğu ülkesinde 2020 yılındaki ekonomik veriler, 2019 ekonomik verileri yakalanamadı. Sadece Çin 2020'de önemli bir büyüme (neredeyse yüzde 2) yaşayıp, 2021'in sonuna kadar ise yüzde 10 büyüme sağlayacak. Mali teşviklerin yetersiz olması durumunda Batı'da durum daha da kötüleşebilir.

ABD - KUZEY KORE KRİZİ TIRMANABİLİR

Kuzey Kore'den gelen nükleer tehdidlere çözüm bulmak ABD için çok kolay olmayacak. Biden yönetimi, son dört cumhurbaşkanının başarısız diplomatik girişimlerini miras alacak. Kuzey Kore yakında ABD ana karalarına ulaşabilecek yaklaşık yirmi otuz bomba ve kıtalar arası balistik füzeler de dahil olmak üzere daha yetenekli nükleer silah cephaneliğine sahip olacak. Kuzey Kore'nin ABD seçimlerinden sonra yapmayı alışkanlık haline getirdiği füze denemeleri Biden’in başkanlığının ilk çeyreğinde de bekleniyor. Bu tür bir gösteri neticesinde hem basın hem de Kongre tarafından, Biden'a bir şey yapması yönünde baskı uygulanır. Neticesinde artan gerginlikler kontrol dışı olayların gelişmesine kapı aralayabilir ve yeni krizler doğurabilir.

ABD İLE İRAN ARASINDAKİ KAVGA ŞİDDETLENEBİLİR

İsrail'in İran'ın önde gelen nükleer bilim insanına yönelik suikasti zaten ortamı iyice gerdi. İran'da ABD ve Avrupa'da karşı yaygın bir öfke var ve Haziran ayında yapılması planlanan cumhurbaşkanlığı seçimlerinden sonrası da tartışılıyor.  Ayetullah Humeyni'nin İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi petrol tesislerine karşı misilleme sözüde ortalığı kızıştırmış durumda.

ABD VE ÇİN, TAYVAN'DA ÇATIŞIYOR

Tayvan, ABD-Çin gerginliklerin yoğun bir şekilde arttığı yer olabilir. Son bir yıl içinde zaten çatışmaların şiddeti oldukça arttı. ABD'nin silah satışları, üst düzey resmi ziyaretler ve askeri tatbikatlar ile Tayvan'a destek vermesi, Çin'in Tayvan'a neredeyse her gün hava ve deniz müdahaleleriyle baskı yapmasına neden oldu. ABD-Çin çatışması kötüleşirse Xi Jinping, Tayvan'ı Çin anakarası ile birleşmeye zorlayabilir. Herhangi bir ABD askeri müdahalesi, dünyanın iki süper gücü arasında açık bir çatışmayı tetikleyecektir.

GIDA KRİZİ DÜNYAYI MAHVEDİYOR

Birleşmiş Milletler (BM), dünyayı bekleyen büyük bir gıda krizinin kapıya dayandığını belirterek hükümetleri uyardı. Salgın ile birlikte yoksullaşan insanların artmasına yetmezmiş gibi ek olarak gıda fiyatları da yükseldi. BM, koronavirüsten ziyade COVID kaynaklı yetersiz beslenme ve buna bağlı hastalıklardan dolayı insanların öleceğini tahmin ediyor.

ORTA SINIFIN BÜYÜMESİ SONA ERİYOR 

Belki de dünyanın son otuz yıldaki en büyük başarısı, aşırı yoksullukların azalması ve küresel bir orta sınıfın büyümesiydi. Covid krizinde güçlü bir iyileşme olmazsa 2021 ve sonrasında orta sınıfın büyümesi tehlikeye girebilir. Uzmanlar, orta sınıfın geçtiğimiz yarım asır boyunca ilk kez küçülmeye başladığına inanıyor. Dünya Bankası 2021'in sonu itibariyle 150 milyon insanın, günde 1,90 dolardan daha az  gelirle yaşamaya çalışacağı aşırı bir yoksulluk durumu öngörüyor. Orta sınıfın küçülmesi, genelde beraberinde siyasi istikrarsızlık, demokratik gerileme ile büyük çatışmaları getirmekte.

HABERE YORUM KAT

Dünya