Dolar artık tahmin edilemez mi? İki ekonomistten kabus gibi açıklamalar

Türkiye'de dolar 10 liranın üzerini kırarak psikolojik sınırı aştı. Bu olayın ardından gerek sosyal medya, gerek haber kanalları çalkalandı ve ekonomistlerden peş peşe açıklamalar geldi. Ekonomist Güldem Atabay ile Bayram Başaran da süreci değerlendirdi. Atabay, Merkez Bankası'nın politikalarının inandırıcılığını yitirdiğini ifade ederken, Bayram Başaran da doların suni müdahaleler ile durdurulamayacağını belirtti.

İşte iki ekonomistin açıklamaları:

ÖNÜMÜZDEKİ YILIN ENFLASYONU YÜZDE 25 ALTINDA OLMSI MÜMKÜN DEĞİL

Güldem Atabay: MB'nin para politikası güvenilirlik yaratmıyor. Kimse onun açıkladığı enflasyon beklentisine doğru bir yönelim yapmıyor. Sürükleniyor Türkiye ekonomisi. Bana göre önümüzdeki yılın enflasyonu yüzde 25 altında olması mümkün değil. Dolayısıyla 11 lira beklentisi çok iyimser. 2022'nin ortasında erken seçim olur, daha akılcı bir yönetim görürüz o zaman biz kurun geri döndüğünü göreceğiz. Muhtemelen 7.50-8 civarında bir şey konuşacağız.

TAYYİP BEY SARAYDAN ÇIKARSA BİLGİ SAHİBİ OLACAK

Halk Erdoğan gibi düşünmüyor. İster taraflı ister tarafsız anketlerde halkın çoğunluğu, ekonomideki sıkıntılara işaret ediyor. Tayyip bey saray çevresinden biraz çıkarsa sorunlar hakkında bilgi sahibi olacak. Sorunu kabul etmezsek çözümü aramayız.
İyimser olmak için sebep göremiyorum ben. Birilerinin söylemesi lazım. Bu hafta istihdam verilerinde 2020'ye göre çalışan sayısında artış var. 2019'a baktığımızda daha az görüyoruz. Ben de 1950 ile karşılaştırayım o zaman. O çarpıtma biraz. Kendi kendini kandırıyor. u da insanı bir yere getirmiyor. Önümüzde seçim var. 2018'den beri Türkiye ekonomisi zorlu bir süreç içerisinde. Gelir dağılımında bozulma, hane halkının alım gücünde düşme var.

SUNİ OLARAK DOLARI DURDURAMAZSINIZ

Bayram Başaran: Suni olarak doları durduramazsınız. Reform yapmadan, inandırıcılığı artırmadan TL'nin değer kaybını engellemek mümkün değil. Hiçbir yatırımcı iktidarın politikasına inanmıyor. Suni gerekçelerle fiyat durmaz. Berat bey 128 milyar dolar yanlış politika ile piyasaya verildi ama doların önü kesilemedi. Geçmişte de bu denendi. Şimdi biz hala aynı yanlışı yapmaya devam ediyoruz. Faizi enflasyona gerekçe olarak gösterme yanlışını gösteriyoruz. Bu yanlış! Enflasyon neden, faiz sonuçtur.

GÜVEN OLARAK MEDYANIN ÖNÜNE ÇIKMANIZ LAZIM

TL'nin değer kaybını engellemek imkansız. Sayın Bakan canlı yayına çıkmıyor. Ekonomiyi söndürmeye çalışıyor. Güven olarak medyanın önüne çıkmanız lazım. 1980'den beri ekonominin içindeyim. Gördüğümüz sistemin hepsinde hiçbir ekonomi bakanı kendisini perdenin gerisine atmadı. Kurun enflasyona neden olacağını biliyorsunuz, neden kuru engelleyecek politikalara dönmüyorsunuz? Bunun cevabı yok. O zaman söylediğiniz söz havada kalıyor.

BOŞU BOŞUNA REZERVLERİ HARCAMAYIN

10 lira sınırı aşılınca güvensizlik daha da artar. Boşu boşuna rezervleri harcamayın. Dünyayı yeniden keşfetmenin anlamı yok. İktisat kurallarıyla oynayamazsınız. 500 senede oluşmuş bunlar. Bunları yerine oturttuğunuzda zaten güven oluşacaktır. Devlet tasarruf etmediği sürece vatandaş güvenmiyor. Devlet bu tasarrufa, ekonomik reformlara yanaşmıyor. Yanaşmadığınız sürece bu böyle gidecek. Dövize müdahale etmeleri yanlıştır. Enflasyon veya kur artışına, faiz artışıyla, döviz satarak müdahale ediyorsanız zaman kazanırsınız. Ekonomi reformu yapmak için zaman kazanırsınız. Bunlar kalıcı değil geçici çözümler.

FAİZİ DÜŞÜRÜRSENİZ YANGINA BENZİN DÖKERSİNİZ

Bunu yaparken sizin ekonomiyi yeniden dizayn edecek yeni bir reformu hazırlamış olmanız lazım. Biz diyoruz ki faizi artırın ama 2-3 ay içinde ekonomik reform paketini dizayn edip açıklayın. Tam aksine faizi düşürürseniz yangına benzin dökersiniz.

10 LİRA SONRASINDA RAKAM VERMENİN ANLAMI YOK

10 lirayı aşmasıyla birlikte önü zaten açık. Ondan sonra rakam vermenin hali yok. Şu an ekonomiyi rakamlarla ölçemiyorsunuz. Ölçemediğiniz ekonomiyi yönetemezsiniz. ABD'de 5.9-6 arasında bir enflasyon bekliyordum. 6.2 geldi. Kendi ülkemin ne enflasyonunu, kurunu, devalüasyonunu ölçebiliyorum. O zaman bir yerde bir yanlış var demektir. Bu da ekonomiyi yönetenlerden kaynaklı.

MİLLİ GELİRİMİZ YÜZDE 40'IN ALTINDA SEYREDİYOR

Şu an mal ihraç ediyoruz ama kar elde edemiyoruz. Kilo bazında çok mal satıyoruz ama gelirimiz yüzde 40'ın altında seyrediyor. İhracatçı da enflasyon altında eziliyor. Bizim ara mallarımız dışardan geliyor. Enflasyon maliyettir, devalüasyon da paranın maliyetidir. Aradaki farkı kapatmak mümkün değil. Enflasyon inanılmaz hızlı gidiyor.

ŞU ANDA İHALE ALMIŞLARIN DIŞINDA KİMSE PARA KAZANMIYOR

Doların yüksekliğinin vatandaşa, sanayiciye, KOBİ'ye faydası yok. Şu anda devlette yap-işlet-devret ihalesi almışların dışında kimse para kazanmıyor. O dar kesime tüm kaynaklar transfer ediliyor. Dolar kurunun sabitlenmesinden öte ABD'deki enflasyonu da üzerine koymuşlar ihaleye. Her yerden kurtarıyor. Oysa diğer kesim enflasyondan zarar ediyoruz. Bir de devalüasyondan zarar ediyor.