Ekonomist Atilla Yeşilada, doları düşürme yollarını anlattı! "İktidar değişirse Türk lirası değer kazanır"
Türk lirası son dönemde çok büyük değer kayıplarıyla karşı karşıya kaldı ve dolar da bu kayıp karşısında daha değerli hale geldi. 1 doların karşılığı şu anda 9,53 lira olarak fiyatlanmış durumda. Bu da yüksek kur ve yüksek enflasyon anlamına geliyor. Ekonomist Atilla Yeşilada da Mesele Ekonomi adlı YouTube programında, faizi yükseltmeden doların ateşini düşürecek bazı çözümleri açıkladı.
MERKEZ BANKASI DOLARI DÜŞÜREBİLİR Mİ?
Yeşilada, "Merkez Bankasının döviz satış ihaleleriyle piyasaya istikrar getirmesi. MB'nin temel hedefi enflasyonu kontrol etmek. Faiz indirimleri değil değişik politik şoklarla karşı karşıyayız. Bir panik var kurdaki yükseliş enflasyona sirayet edebilir. Merkez Bankası 'Ben müdahale edeceğim' diyebilir" yorumunda bulundu.
İşte Yeşilada'nın açıklamaları:
DOLARI DÜŞÜRMEK İÇİN NE YAPILABİLİR?
İkinci yapılabilecek hamle Berat Albayrak günlerine geri dönmek. SWAPlarla birlikte kamu bankalarına para vermek. Dövizi nereye kadar düşürür dersen başka şoklar var mı sorusu akla gelecek. Biz bunu yüksek buluyoruz ama işlerin normale döndüğü bir ortamda 9.25 seviyesine geri çekmek mümkün. Onun altına gitmez. Faize dokunmazsak ancak 9.25'e düşmesi bekleyebilir. Şanslıysak 9'a da düşebilir.
HANGİ POLİTİK GELİŞMELER DOLARI DÜŞÜREBİLİR?
Halkbank davasında uzlaşmaya gitmek. Biden ile konuşup Halkbank küçük bir cezayla kapatmak faydalı olur. S-400 sorunlarını çözüp yaptırımları kaldırmak etkili olur. ABD ile ilişkileri geliştirdikçe bu piyasalara olumlu yansır. Şu anda ABD ilişkileri fiyatlanmıyor. Pozitif bir hikaye üretebilirsek bunlar muhteşem olur. Bu yola gitmek istemiyorsak kalıcı çözüm de var. İthalat sınırlamaları getirirsiniz. Bunun en basit yolu bütün ithal maddelere, ya da zaruri olmayanlara yüzde 30 vergi koymak. Gümrük vergisi dışında da engeller var. Dersiniz ki bütün ithal otomobiller sadece Kars kapısından girecek. Enerji, ilaç, gıda ve özel sektörün ithalatını zorlaştırarak zaman kazanabilirsiniz. Her sene 20-25 milyar azaltsanız cari açığınızı kapatırsınız. Bu TL'nin değer kazanmasını sağlar. En etkin ama yan etkisi çok olan bir çözüm var. Sermaye hesabına kontrol getirmek. Diyebilirsiniz ki 'yabancılar istediği gibi işlem yapar, ben sadece yerlilerin ticari olmayan döviz faaliyetlerini engelliyorum.'
SOMUT ŞEKİLDE DÖVİZİN ARTMAYACAĞI MESAJI VERMELİSİNİZ
Merkez Bankası'nın araştırmasına göre TL'nin yüzde 10 değer kaybı TÜFE'ye yüzde 2 olarak yansıyor. Zaten halk enflasyonu yüksek hissediyor. Ciddi bir siyasi rahatsızlık var. Son 1 ayda takriben yüzde 10 devalüasyon yedi TL. Siz somut şekilde dövizin artmayacağı mesajını verirseniz, insanlar enflasyon hesaplamalarını ona göre yapar. Bununla seçim kazanamazsınız. Kamu bankalarına ucuz kredi verdirmek tükendi. Hazinenin borçlanma kapasitesi var, kasasında birikmişi var. Bunlarla seçmen dalkavukluğu yapacaksınız. Zaten yapılması lazım.
HER ZAMAN İŞE YARAYACAK ÇÖZÜMLER
Yapısal reformlar yoluyla Türkiye'nin daha yüksek katma değerli üretim yapmasını sağlarız. Enerji iç kaynaklarla karşılanmalı. Bu hemen sonuç vermez. Ama ihracatımızın kilo değeri 1 dolar. Bunu 2 dolara çıkarabilsek çok kolay. Senede enerjiye 50 milyar dolar harcıyoruz. Daha fazla rüzgar değirmeni, çok az değerlendirdiğimiz güneş sistemleriyle enerji kaynaklarını içe taşıyarak sorunu çözebiliriz.
DÖVİZ PANİKLE FİYATLANIYOR
Öyle bir ortamdayız ki döviz ekonomik gerekçelerle fiyatlanır ama şu anda ekonomik gerekçeyle değil panikle fiyatlanan bir para biriminden bahsediyoruz. Türkiye'de kalan son sıcak para çıkıyor ve Türiye'deki yerleşikler de haftada 1.5 milyar dolar döviz alıyor. Bunun bir sonraki aşaması bankaların borçlarını ifa etmeleri olacak. Panik fiyatlarını engellemenin yolu somut, sert ve pratik mesajlar vermek olur.
AK PARTİ'NİN KAYBEDECEĞİ ANLAŞILIRSA TL DEĞER KAZANIR
İlk birkaç ay çalkantı artar. Türk lirası değer kaybeder demiyorum. Anketlere bakarız. Erdoğan, AKP ve MHP'nin kaybedeceği anlaşılırsa Türk lirası çok fazla değer kazanır. Öyle bir duruma geldik ki Türkiye'nin en büyük sorunu Başkan Erdoğan risk primi oldu artık.
