KDV indirimini ekmek zammı bitirdi: Enflasyon yine artacak

Dünya Gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, temel gıda ürünlerindeki yüzde 8'lik verginin 1'e düşürülmesine değindi. KDV indiriminin enflasyona çok küçük bir indirim sağlayacağını söyleyen Aktaş, bu indirimin akaryakıt ve ekmek zammıyla birlikte yok olduğunu belirtti. Şubat ayı enflasyonunun daha da artacağını söyleyen Aktaş, TÜİK'in açıkladığı enflasyon karşısında, düşük enflasyon beklentisi olanların büyük bir hayal kırıklığına uğrayacağını da belirtti.

Bugünkü yazısında Aktaş, ekmeğe ve akaryakıta yapılan zammın Şubat enflasyon oranına KDV indiriminden daha çok etki edeceğini söyleyerek, enflasyon oranının daha yüksek geleceğine değindi.

Aktaş, şu ifadelere yer verdi:

KDV İNDİRİMİNİN ETKİSİNİ YOK EDEN İKİ KALEM ZAM

"Temel gıdadaki KDV indiriminin etkisini hesapladıktan sonra şimdiden kesinleşen ve bu indirimi yok eden iki kalem zamma değinmekte yarar görüyorum. Dün de vurgulamıştım; ekmek, KDV oranı zaten yüzde 1 olduğu için son indirimden etkilenmiyor. Üstelik şubat ayında ekmeğe çok yüklü zam geldi. Bazı illerde çok yüksek oranlı zamlar var; bazılarında düşük oranlarda zam yapıldı. Henüz hiç zam yapmayan iller de bulunuyor ama sanki buralarda da zammın eli kulağında. İşte o yüzden şubat ayı ekmek zammında ortalama oranı yüzde 30 olarak varsayabiliriz.

EKMEĞİN TÜFE İÇİNDEKİ AĞIRLIĞI YÜZDE 2,54

Ekmekteki yüzde 30’luk zam, TÜFE’yi nasıl etkiler, bu aşamada soru budur. Ekmeğin TÜFE içindeki ağırlığı yüzde 2.54 düzeyinde. Öyle ki ekmek bu oranla TÜFE içinde benzinli otomobil, kira ve sigaradan sonra en fazla ağırlığa sahip dördüncü kalem.

KDV İNDİRİMİYLE OLUŞACAK OLUMLU ETKİ SIFIRLANDI

Şubat ayındaki yüzde 30’luk zam, yüzde 2.54’lük ağırlığa göre TÜFE’yi tek başına 0.76 puan yukarı iten bir etki doğuracak. Ekmeğe ocak ayında genel artış oranı olan yüzde 11.10’dan daha az, yüzde 5.40 zam geldiği için 0.76 puanlık görünür etki biraz daha düşük olabilir. Ekmek zammı yüzde 30’da kalsa ve TÜFE’ye etkisi 0.76 puan olsa bile temel gıdadaki KDV indirimiyle oluşacak 0.71 puanlık olumlu etki sıfırlandı!

SONUÇTA TÜFE YİNE ARTACAK, YİNE ARTACAK

Kaldı ki KDV’den gelebilecek 0.71 puanlık olumlu etki, bu indirimin hiçbir suistimal olmaksızın uygulanacağı varsayımına dayanıyor. Oysa herkes biliyor ki bu indirimin fiyatlara eksiksiz yansıması kesinlikle söz konusu olmayacak. Dolayısıyla bu vergi indiriminin olumlu katkısını zaten 0.71 puan olarak göremeyeceğiz. 0.71 puan, teorik bir düzeye işaret ediyor, pratikte bu oran çok daha aşağıda oluşacak. Ama hadi varsayalım herkes çok dürüstçe uyguladı bu indirimi; bir yanda ekmek kaynaklı 0.76 puanlık yukarı yönlü etki, diğer yanda 0.71 puanlık aşağı etki, sonuçta TÜFE yine artacak, yine artacak.

TÜİK AÇIKLADIĞINDA BÜYÜK HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRAYACAK

Ekmek zammından 0.76 puan, akaryakıttan da 0.52 puan geldiği takdirde yalnızca bu iki kalemin şubat ayı TÜFE artışına etkisi 1.28 puanı buluyor. Gıdadaki KDV indirimi tam olarak uygulansa sağlanacak avantaj 0.71 puan, bu iki kalemden gelecek etki 1.28 puan. Tablo öylesine net ki... Şubatta enflasyonun eksi geleceğini bekleyenler, eğer gerçekten inanarak bekliyorlarsa, TÜİK 3 Mart’ta şubat ayı oranını açıkladığında büyük bir hayal kırıklığına uğrayacak."