Özgür Demirtaş tane tane anlattı: E hani Nas, hangisi günah?

Ekonomist Prof. Dr. Özgür Demirtaş, iktidarın söylediği faizi günah olmasıyla ilgili sözlere tepki gösteren bir video çekti. Merkez Bankası'nın indirdiği faizin vatandaşı ilgilendirmediğini söyleyen Demirtaş, vatandaşı asıl ilgilendiren faizin piyasa faizi olduğunu, kötü bir yönetim anlayışı nedeniyle bu faizlerin fırladığını belirtti.

YouTube üzerinden video çekerek faiz konusunda kapsamlı bir açıklama yapan Özgür Demirtaş, Recep Tayyip Erdoğan'ın "Nas var" sözlerine değinerek, şu değerlendirmeleri yaptı:

VİDEOYU ANLATMA AMACINI AÇIKLADI

"Bizim ülkede o kadar fazla yalan yanlış haber, o kadar fazla itibar suikasti, o kadar fazla algı operasyonu, o kadar fazla olan şeyleri olmuyormuş gibi ve olmayan şeyleri oluyormuş gibi gösterme olayı var ki... Ve aynı zamanda o kadar fazla halkımızın finansal okur yazarlığı o kadar düşük ki, kandırılmaya o kadar müsaitler ki, kendime dedim ki 'Özgür üşenme kalk, bu videoyu çek. Yoruma girmeden, matematiksel gerçekleri tane tane anlat' dedim.

FAİZİ SEVDİĞİM FALAN YOK

Faizi sevdiğim falan yok. Ben istemez miyim bankaya gideyim yüzde 0 faiz? Birazcık aklı olan kişi çok düşük faiz ister. Birey olarak daha ucuza kredi çekmek ister. Devlet daha ucuza para bulsun ki daha fazla sosyal yardım yapabilsin ister. Birazcık aklı olan insan faize karşıdır. Bu algı operasyoncuları yine sizi kandırmasınlar diye ki artık zaten kimse inanmıyor mahvolmuş durumdalar.

Bizim dinimizde faiz günahtır. O yüzden politikacılar olarak faizi son zamanlarda indirmişler. Bu bir yalan. İkinci yalan, bu konunun uzmanları sadece yüksek faiz istiyor Türkiye için. Bu da yalan. Üçüncü yalan, faizleri indirirseniz piyasa faizleri de iner.

BUNLAR SİZİ İLGİLENDİREN FAİZDEN BAHSETMİYORLAR

Ülkemizin büyük çoğunluğu Müslüman. Dinimizde faiz günah denmiş. Hangi faiz günah? Seçimle gelen politikacılar ne diyor faizi indirip halkımızı rahatlatacağız. Bunlar sizi ilgilendiren faizden bahsetmiyorlar. Bahsedilen MB faizi. Parayı hem Türkiye'de hem dünyada MB yaratır. Gider matbaaya kağıt ve mürekkep harcayıp parayı basar. Eski yıllarda altın standardı vardı. MB para basarken o kadarlık altın gerekiyordu o da bitti. Türkiye'de MB parayı basıyor bunu bankalara veriyor. Bankalara bu parayı verirken, bankalardan bir faiz alıyor. İşte biz bu faize politika faizi diyoruz. Biz genelde haftalık repo yoluyla verdiği paradan aldığı faize bu adı veriyoruz. Yani bireylerle ilgisi yok. Faiz düşerse kredi faizleri de düşmüyor. Yıllardır bu kadar yakarmamızın sebebi de bu. Piyasa faizi var bir de. İhtiyaç kredisi, şirketlerin aldığı rotatif kredi faizi, şirketlerin aldığı ihracat-yatırım kredisi, devletlerin borç alırken verdiği faiz piyasa faizidir. MB var yoktan para yaratıyor bankalara veriyor, bankalardan faiz alıyor. Aynı zamanda Ayşe, Mehmet amcanın, öğrenci Ali'nin gidip aldığı krediye piyasa faizi diyoruz. Hangisi günah bunların? Hangisi daha önemli sizce?

TÜRKİYE BUNUN İÇİN CİDDİ BİR LABORATUVAR OLDU

Eğer Merkez Bankası bağımsız değilse bir telefon ederler faizi indirirler. İndirince ne oldu? Türkiye bunun için çok ciddi bir laboratuvar oldu. Eylül 2021 MB faizi yüzde 19. Bizim bankamız özel veya kamu bankalarına para verirken bunu alıyormuş. O dönemlerde bireysel kredi faizi ne kadarmış? Yüzde 18-20 arası. Şirketler kredi bulurken yüzde 20 seviyesinde buluyordu.

E HANİ NAS, HANGİSİ GÜNAH?

Yani Merkez Bankası faizini %19'dan %14'e indirince bireysel kredi faizleri artmış 26-28, şirketlerin yatırım kredi faizleri 35 olmuş, artmış, devletin yüzde 17'yken 23'e çıkmış, TL borçlanma faizleri artmış, devletin dolarla borçlanma faizleri artmış. E hani Nas? Hangisi günah? Bunu daha nasıl net bir şekilde anlatabilirim?

POLİTİKA FAİZİNİN İNMESİ DEMEK FAİZLERİN İNMESİ DEMEK DEĞİL

Politika faizi teknik bir faizdir. O teknik faizi siz enflasyonun çok fazla altına indirirseniz, enflasyon yüzde 70, sen faizi yüzde 14'te tutarsan ekonominin altına dinamik koyarsın. Eğer ülkede yapısal reform yapılıyorsa, eğitim kalitesi arttıysa, yüksek teknolojik ürünler üretiliyorsa, kalite arttıysa, cari açıkta azalma varsa, adalet şeffaflaştıysa, ortak akıl varsa o ülkeye yatırım gelmeye başlar ve piyasa faizleri iner. Demek ki neymiş?? Demek ki politika faizinin inmesi demek faizlerin inmesi demek değilmiş. Faiz inince piyasa faizleri daha çok artmış. Yüzde 19 olan faiz 14'e inince ne oldu? Enflasyon arttı, faiz arttı. Dolar/TL arttı. Yani inat ettik ve o inadın sonucunda politika faizi 19'dan 14'e inince gerçekten günah olan piyasa faizleri arttı kötü. Doğrudan yatırımlar da azaldı bu da kötü.

BUNLARIN AKLINA GELMİYOR DA BİZİM Mİ GELİYOR?

Merkez Bankası faizini enflasyon altına inince piyasa faizleri de inecek olsa dünyada bu kadar ülke var. Bu ülkeler arasında uzaya aygıt gönderenler de var bunlar aptal mı, bunların aklına gelmiyor da bizim mi geliyor? Bu konuyla alakalı olmayanlar bile herhalde ne anlattığımı net anladınız."