Özgür Demirtaş Türk lirasında yaşanan değer kaybının sebebini tane tane açıkladı

Türkiye son yıllarda dolar karşısında sürekli olarak değer kaybı yaşamaya devam ediyor. Ekonomiyi birçok insan o kadar komplike anlatıyor ki halk arasında yaşananların neden ve sonuçları tam olarak anlaşılamıyor.

Şu anda Türkiye'de yaşanan zam üstüne zam döneminde vatandaşın beli bükülürken Türk lirası da büyük çöküntü yaşadı. Prof. Dr. Özgür Demirtaş, YouTube üzerinden yayınladığı videoda Türk lirasında yaşanan değer kaybının sebebini açıkladı.

Geçtiğimiz hafta TRT yayınına katılan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan faizlerin inmesi gerektiğine işaret ederek Türk lirasının değer kaybına neden olmuştu. Demirtaş, bu çıkışa da karşılık verdi. İşte Demirtaş'ın açıklamaları:

Merkez Bankası politikamız yanlıştı

"Merkez Bankası politikamız yanlıştı, faiz politikamız yanlıştı. Faizleri olmaması gerektiği kadar düşük tutmaya çalıştık. İkinci hatamız rezerv satarak dolar/TLyi tutabileceğimiz sandık. Üçüncü hatamız ticaret partnerlerimizle daha iyi ilişkiler içinde olmamız gerekiyordu.

Türkiye'nin son 50 yıllık yönetiminde eğitim sonda geliyor

İhracatımız bir parça arttı son dönemlerde ama ithalatımız da artıyor. Yani Türkiye hala cari açık veriyor. Bunu kapatmanın yegane yolu katma değerli mal üretmek. Katma değerli mal üretmek için katma değerli insan üretmek gerekiyor. Yani insanı eğitmek demek. Eğitebilmek için eğitim sistemi gerekiyor. Türkiye'nin son 50 yıllık yönetim anlayışında eğitim son sıralarda geliyor. Hükümetler eğitime çok para harcamak istemiyor. Çünkü 20 yol sonra meyvesini toplayabiliyor.

Yeni Şafak adlı gazete kötü bir dil kullandı

Bu bahsettiğimiz tüm hatalar birleşti ve bugün olduğumuz noktayız. Bu son dönem özellikle en kritik dönemdi. 2020'nin sonunda MB başkanı değişti. Naci Ağbal başkan oldu. İlk kez 2020 sonu ve 2021 Mart arasında MB'nin biraz da olsa doğru hareket yaptığını görmüştüm. Ama Mart ortasında Ağbal görevden alındı. Naci Ağbal göreve gelir gelmez 'rezervleri güçlendireceğiz, faiz politikasında ideolojik olmayan bir yol izleyeceğiz' dedi ve gerçekleştirmişti. O dönemde dolar/TL sakinleşmeye başlamıştı. Daha sonra bir gazete Ağbal hakkında bir başlık attı. Yeni Şafak adlı gazete kötü bir dil kullandı.

Neden Türkiye bu kadar sıkıntının içine girdi o zaman?

Maalesef bu başlıktan hemen sonra Ağbal görevden alındı. Demek ki yeni başkan gelecek faizleri indirecek dendi. Yeni başkan geldi ve hala faizde bir değişiklik yok. Çünkü değişim için yer kalmadı ki. Neden Türkiye bu kadar sıkıntının içine girdi o zaman? Dolar/TL hızla yukarı çıktı ve belimiz büküldü. MB içinde sözlü yönlendirme diye bir şey vardır. ABD'de MB'nin başkanları bazen aksiyona geçmezler ama ima ederler. Yani hiç kurşun harcamadan amaçlarına ulaşırlar. Doğru ellerde o harikalar yaratır ama yanlış kişinin ellerinde hasta maalesef ameliyat masasında kalabilir. Bazen MB'nin yapmaması gereken şeyler vardır.

TL istediği yere kadar değer kaybetsin

Yapılmaması gereken bir şeye kötü sözlü yönlendirme diyorum. Türkiye'de böyle bir dönemde biz faizleri indireceğiz demek TL istediği yere kadar değer kaybetsin demekle eş değerdir. İndirmeyeceğin halde böyle diyorsan kendi kendinin ayağına sıkıyorsun. Rezerv satarak başka bir para biriminin değerini tutamazsın. Rezerv satarak kendi paranı koruyamazsın. Rezervlerin sonsuz değil ki...

Her şeyin sebebi 10-12 yılda yapılmayan reformlar

Bir yandan faizler yüksek piyasa donuk durumda. Türkiye faizleri indirse dolar çıldıracak. İndirmese piyasa donuk. Bıyık ve sakal arasında kalmamak için zamanında yapısal reform gerekiyordu. Bugün her şeyin yüksek olmasının ana sebebi Türkiye'nin 10-12 senede yapısal reform yapmamasındandır. Ülke olarak bu noktada yapacağımız şey Merkez Bankası'nın bağımsız olması lazım. MB'nin basın ile ilişkisinde de şeffaf olması lazım ki soru işareti kalmasın. Bütün bunlar olduktan sonra bir an önce Türkiye'nin jeopolitik risklerini azaltması lazım .Siyasi partiler arasındaki gerilimin azalması lazım. Tansiyonun düşmesi lazım yani soğumamız lazım. Türkiye bunu başarırsa para girişi olacaktır. Kademeli olarak faiz indirilebilir. Siz hiçbir reform yapmadan emirle faiz indirmeye kalkarsanız sonra daha da artırmak zorunda kalırsınız.