Uzmanından EYT'liler için emeklilik rehberi! Neler yapmalı?
08.09.1999 tarihine kadar sigortalı olan ancak henüz emekli olamayan EYT'liler, nasıl emekli olabileceklerine dair bilinmesi gereken önemli bilgileri ve adımları Ezgür Erdursun madde madde anlattı. İşte EYT'lilerin emeklilik sürecinde izlemesi gereken yollar...
EMEKLİ OLAMAYAN EYT'LİLER NE YAPMALI?
Ekonomim'in haberine göre; EYT'lilerin emekli olabilmesi için en kritik kriter, prim gün sayısını tamamlamak. Emeklilikte yaş şartı kaldırıldığı için, sigortalılık süresi ve prim gün sayısı ön plana çıkıyor.
Kadınlar: 20 yıllık sigortalılık süresi.
Erkekler: 25 yıllık sigortalılık süresi.
Bu sürelerin hesaplanmasında 18 yaş baz alınarak sigortalılık süresi tamamlanmalı.
Emekli olunacak statü, son ödenen 2520 gün primi esas alınarak belirlenir. Bu statüler şunlardır:
SSK: İlk işe başlama tarihine göre 5000-5975 prim gün sayısı.
Bağ-Kur ve Emekli Sandığı: Kadınlar için 7200, erkekler için 9000 prim günü.
Prim gün eksiği olan EYT'liler, SGK'ya prim borçlanması yaparak eksik günlerini tamamlayabilirler. Borçlanma ile ilgili bazı imkanlar şunlardır:
- Doğum Borçlanması: 3 çocuğa kadar doğum borçlanması yapılabilir.
- Askerlik Borçlanması: Er veya erbaş olarak yapılan askerlik süresi borçlanılabilir.
- Eğitim ve Staj Süreleri: Doktora, tıpta uzmanlık, avukatlık stajı gibi süreler borçlanılabilir.
- Grev ve Lokavt Süreleri: Bu süreçlerde geçen süreler borçlanılabilir.
- Kısmi Süreli Çalışma: 4857 sayılı Kanuna göre kısmi süreli iş sözleşmesi ile çalışanların borçlanmaları mümkündür.
- Yurtdışı Borçlanması: 3201 sayılı Kanuna göre yurtdışında geçen süreler borçlanılabilir.
Bağ-Kur prim günlerini tamamlamak için, ödenmemiş günlerin ihyası yapılabilir.
Prim borçlanma ücretleri, belirli aralıklarda değişkenlik gösterir. Asgari ücrete zam yapılmazsa, 31.12.2024'e kadar geçerli olacak borçlanma tutarları şu şekildedir:
- Günlük Borçlanma: 213.35 TL - 1.600 TL arası.
- Yurtdışı Borçlanması: 300 TL - 2.250 TL arası.
- Bağ-Kur İhyası: 230 TL - 1.727 TL arası.
Asgari ücrete yapılacak zam oranında borçlanma tutarları da artış gösterecektir. Bu nedenle, borçlanma yapacak EYT'lilerin bu durumu göz önünde bulundurmaları önemlidir.