Halk baskısı büyük bir hataya yol açıyor olabilir! Yanan ormanların yerine ağaç dikmek zararlı mı?
Türkiye'de yangınlar son hızıyla devam ederken ormanlarımız da yok olmaya devam ediyor. Özellikle kozalakların bulunduğu alanların yanması yangını daha da büyütüyor. Çünkü kozalaklar belli bir ısıdan sonra patlayarak uzağa saçılıyor ve yangını sıçradığı noktada devam ettiriyor.
Yangınların etkisiyle büyük bir ağaç seferberliği ilan edildi ve spor kulüplerinden ünlülere, herkes TEMA Vakfı'na ağaç bağışlamaya başladı. Türkiye'de yanan ormanların imara açılma korkusunun olması, ağaçlandırma çalışmalarını da hızlandırıyor. Herkes yanan bölgenin yararına olduğunu düşündüğü bu hareketin aslında büyük bir tehlike içerdiğinin farkında değil.
Yangından etkilenen bölgeye ağaç dikimi yapma konusunda Türkiye en hızlı ülkelerden birisi. Ama bunda övünülecek bir durum yok. Çünkü bu toprak için de orada kalan ekosistem için de hiç iyi bir durum değil. Yangın Ekoloğu Çağatay Tavşanoğlu da bu konuyu destekler nitelikte paylaşımlarda bulundu.
Akdeniz bölgesindeki ormanların kendisini yenilemeye göre evrildiğini söyleyen Tavşanoğlu, yangın sonrasında toprağa hemen yeni bir dikim çalışmasının yapılmasıyla bu uzun yıllar alan evrilmenin de yok olacağını söylüyor. Yangında ormanlar yanıp kül olsa da toprağın altında yeniden yeşerecek tohumların olduğunu söyleyen Tavşanoğlu, 3 yıl sonra bu tohumların yavaş yavaş yeşermeye başlayacağını ve kendisini onaracağını ifade ediyor.
TEMA Vakfı başkanı da hızlı ağaçlandırmaya karşı
Tema Vakfı Başkanı Deniz Ataç da bu konuda Tavşanoğlu'nu destekliyor. Geçtğimiz günlerde katıldığı bir programda bu konuya değinen Ataç, "Bu alanların bir süre sonra ağaçlandırılması gerekecek. Bunlar yangın bittikten sonra hemen ağaçlandırılmaz. Bir süre o sahanını temizlenmesi gerekir. Aslında doğrusu hiç ağaçlandırılmaması ve kendi haline bırakılmasıdır. Ama kamuoyu baskısı nedeniyle Türkiye'de ormanlar çok hızlı ağaçlandırılmaktadır. Bizim çok onaylamadığımız şekilde hızlı bir ağaçlandırma yapılıyor. Bunu da düşünmemiz lazım. Bu biraz kamuoyu baskısından oluyor" ifadelerini kullanmıştı.
Ağaçlandırma o bölgedeki tüm biyoçeşitliliği bitiriyor
Yangının bittiği bölgede ağaçlandırma yapılması halkın bildiğinin aksine uzmanların ifade ettiğine göre bir felakete yol açıyor. Bunun sebebini de Tavşanoğlu, o bölgede sadece ağaçların değil bir ekosistemin olduğu şeklinde açıklıyor. Yani burada yeni bir ağaçlandırma çalışması yapmak bölgedeki tüm biyoçeşitliliği katletmek anlamına geliyor.
Çağatay Tavşanoğlu 2019 yılında açıklamıştı
Bu konuda daha önceden uyarılar yapan yangın ekoloğu Tavşanoğlu'nun 22 Ağustos 2019 tarihinde yaptığı sosyal medya paylaşımları yeniden gündeme geldi. Tavşanoğlu bu paylaşımlarda, "Yangından birkaç ay sonra, ilk bakışta ölü sandığınız çalılar toprağın altında yangını canlı atlatan dokuları sayesinde sürgün verecek ve ortamda yeniden belirecek. Yangın sırasında toprağın üst tabakasında bulunan anca daha önce uyku halinde bekleyen tohumlar, artan sıcaklık ve duman sayesinde uyarılır; sonbahar ve kışın gerçekleşen ilk yağışlar ile çimlenir. Bu bitkilerin fideleri yangından yaklaşık yedi-sekiz ay sonra alanda görülür.
Kızılçam tohumlarını yangından korumak için bazı kozalaklarını yıllarca kapalı tutar. Yangından sonra birkaç hafta içinde bu kozalaklar açılır ve tohumlar besin ve mineralce zenginleşmiş olan yanmış toprağa ulaşır. Bu tohumlar gelecek baharda karşınıza genç fideler olarak çıkar. Akdeniz ormanları, bu ormanlarda yaşayan bitkilerin sahip olduğu yangın uyarlanmaları sayesinde kendilerini yangından sonra yenileyebilme özelliğine sahiptir. Yangından sonra Kızılçam ormanlarında yapılan aktif restorasyon uygulamaları biyolojik çeşitliliğe büyük zarar vermekte ve ormanın gelecekteki bitki tür bileşimini değiştirmektedir. Yangından sonra Kızılçam ormanlarında dolaylı restorasyon tekniklerinin uygulanması (ör: yanmış dalları yere sererek Kızılçam tohumu takviyesi yapma), bu ormanların biyolojik çeşitliliğin korunarak yenilenmesi için en kullanışlı yöntemlerden birisidir" ifadelerini kullanmıştı.
