İçişleri Bakanlığı yeni kanuna açıklık getirdi

İçişleri Bakanlığı yeni kanuna açıklık getirdi
İçişleri Bakanlığı, TBMM'de kabul edilen Kitle İmha Silahlarının Önlenmesi ile ilgili kanunda yer alan Yardım Toplama ve Dernekler Kanunu üzerine bir açıklama yaptı. Bakanlık, getirilen bu kanunla birlikte yardım toplama sürecinin daha şeffaf olmasının amaçlandığını belirtti.

İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilen Kitle İmha Silahlarının Önlenmesi ile ilgili kanunda yer alan Yardım Toplama ve Dernekler Kanunu üzerine merak edilen konulara bir açıklık getirdi. Bakanlığın yapmış olduğu açıklamaya göre, yeni kanun yardım toplamayı zorlaştırmak için değil güvenliği ve şeffaflığı sağlamak amacıyla getirildi. 
Yapılan düzenlemede yurt dışına yapılan yardımlar konusunda herhangi bir sınırlama olmadığı belirtilirken, terörizm finansmanı, uyuşturucu ve kara paranın aklanması suçlarından mahkumiyeti olanların dernek yönetiminde görev yapamayacakları açıklandı. 

MERAK EDİLEN SORULARI BAKANLIK CEVAPLADI

Yeni düzenlemeye ilişkin merak edilen bütün soruları İçişleri Bakanlığı tek tek açıkladı. İşte o sorular ve cevaplar şöyle: 

  • Önceki mevzuatta görevden uzaklaştırma bulunmakta mıydı?

Evet. Kamu yararına çalışan derneklerin denetimleri sonucunda hapis cezası verilmesi gerektiren suçların işlendiğinin tespiti halinde, Dernekler Kanunu'nun 27'nci maddesine göre dernek yöneticileri İçişleri Bakanı tarafından görevden uzaklaştırılabilmekteydi.

  • Derneklerin faaliyetten alıkonulması hangi durumlarda mümkündür?

Yukarıdaki maddede sayılan nedenlerle uygulanan görevden uzaklaştırma tedbirinin yeterli olmaması ve gecikmesinde sakınca bulunan hallerde İçişleri Bakanı, derneği geçici olarak faaliyetten alıkoyabilir ve derhal mahkemeye başvurur. Mahkeme 48 saat içinde faaliyetten geçici alıkoymaya ilişkin kararını verir.

  • Önceki mevzuatta derneklerin faaliyetten alıkonulmasına ilişkin düzenleme bulunmakta mıydı?

Evet. Türk Medeni Kanunu'nun 115'inci maddesine istinaden vakıflar, Anayasa'da öngörülen hallerde İçişleri Bakanı tarafından faaliyetten geçici olarak alıkonulabilmekteydi. Benzer düzenleme dernekler için de yapılmıştır.

  • Diğer ülkelerin mevzuatında görevden alma ve faaliyetten alıkoymaya ilişkin düzenleme bulunmakta mıdır?

Evet. Yurt dışında da benzer uygulamalar bulunmakta olup örneğin; anayasal düzene karşı işlenen suçlar ile ırkçılık, ayrımcılık, terör vb. suçlarının işlenmesi halinde Almanya'da İçişleri Bakanı, Fransa'da Bakanlar Kurulu ve İngiltere'de Hayırseverlik Komisyonu tarafından dernekler hakkında faaliyetten men, görevden uzaklaştırma ve geçici yönetici ataması yapılabilmektedir.

  • Denetimlerde neden bilirkişi görevlendirilebilmektedir?

Dernek denetimlerinde uzmanlık gerektiren konularda durumun tespiti için bilirkişi görevlendirilebilecektir. Bunların denetim ve karar alma yetkisi bulunmamaktadır.

  • Derneklerin diğer kamu görevlilerince denetlenmesi yeni bir uygulama mıdır?

Kamu görevlilerinin mevcut durumda da İl İdaresi Kanunu'na göre dernek denetiminde görevlendirilmesi mümkündür. Yeni durumda bu husus Dernekler Kanunu'na işlenerek denetimde görev alacak kamu görevlilerinin eğitim, nitelik, bilgi ve becerilerinin artırılması amaçlanmıştır.

  • Dernek denetimlerinde belge ve bilgi istenebilmesine yönelik düzenleme Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na aykırı mıdır?

Hayır. Denetim için elde edilen bilgi ve belgelerin Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hükümlerine uygun bir şekilde istenmesi ve korunması zorunludur.

  • Vakıflar, Dernekler Kanunu kapsamına alınmakta mıdır?

Merkezleri yurt içinde bulunan vakıflara ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamıştır. Sadece merkezleri yurt dışında bulunan vakıfların Türkiye'deki faaliyetleri kanun kapsamına alınmıştır.

  • Düzenlemede örgütlenme özgürlüğüne aykırı bir husus bulunmakta mıdır?

Hayır. Yapılan düzenleme ile ne dernek kurulmasına ne derneklere üye olunmasına ne de derneklerin faaliyetlerine yönelik herhangi bir kısıtlama getirilmemektedir.

  • Düzenleme, Anayasa'ya ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne uygun mudur?

Düzenleme, Anayasa'nın "Dernek Kurma Hürriyeti" başlıklı 33'üncü maddesinin "…Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir. ...Dernekler,… Ancak, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir" hükmü ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin "Toplantı ve Dernek Kurma Özgürlüğü" başlıklı 11'inci maddesinde belirtilen "ulusal güvenliğin, kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli olanlar dışındaki sınırlamalara tabi tutulamaz" esaslarına kesinlikle uygun olarak yapılmıştır.

HABERE YORUM KAT

Güncel