Unutulmaya yüz tutmuş bir sanat: Sedef kakmacılığı

Unutulmaya yüz tutmuş bir sanat: Sedef kakmacılığı
Sedef kakmacılığı sanatı ülkemizde ve aslında tüm dünyada unutulmaya yüz tutmuş bir sanattır. Osmanlı zamanında başlayan ve az da olsa bugünlere gelen sedef kakmacılığı hakkında bilmeniz gereken her şeyi derledik. Sedef, ahşabı bir sanat eserin dönüştürmenin sanatıdır.

Sedef, Malezya ve Singapur gibi ülkelerden getirtilen değerli bir taştır. Genellikle deniz canlılarının kabuğunda bulunan sedef, renklerine göre de pahalı ya da ucuzluğuna göre değişiklik gösterir. Sedef taşlarını sanata dönüştürenlere de sedefkar denir. Sedefkarlar, bugün unutulmaya yüz tutan sedef kakmacılığı sanatını icra eden kişilerdir. 

sivasli-usta-unutulmaya-yuz-tutan-sedef-kakmaciligini-yasatiyor-006-001.jpg

Sedef Kakma Nasıl Yapılır?

Sedef kakma genellikle sedef taşlarının büyüklü küçüklü mobilyalara işlendiği bir sanattır. Özellikle ahşap malzemelere sedef kakma sanatı uygulanır ve bu işi yaparken çeşitli motifler işin içine girer. Sedef kakma yapma işleminde genellikle sert masif ahşap tercih edilir. Motifleri yapmak için kimi zaman çıplak el kimi zamanda şablonlar kullanılır. Sedefleri ahşaba yerleştirmek için de çelik keski kullanılır ve ahşabın içi boşaltılara sedefe yer açılır. Ülkemizde gerçek sedefin yanı sıra suni sedef taşları da kullanılmaktadır çünkü bu taş hem pahalı hem de bulunması zor bir taştır. 

sivasli-usta-unutulmaya-yuz-tutan-sedef-kakmaciligini-yasatiyor-011.jpg

Sedef Kakma Hangi Eşyalara Uygulanır?

Sedefi birçok eşyada kullanmak mümkündür. En yaygın kullanım alanı ise tavla, baston, şekerlik, çeyiz sandıkları, boy aynaları, camilerdir. Bu sanatın girdiği her mobilya ayrı bir ihtişam kazanarak bir eşyadan ziyade bir sanat eserine dönüşmüştür artık. 

sivasli-usta-unutulmaya-yuz-tutan-sedef-kakmaciligini-yasatiyor-008.jpg

Sedef Kakmacılığı Tarihçesi

Sedef Osmanlı zamanında kullanılmaya başlanmış ve günümüze kadar azalarak da olsa gelmeyi başarmıştır. 16 ve 17. yüzyıllarda İstanbul'da sedef içeren eşyalar kullanmak bir moda haline gelmiştir. Hatta Üçüncü Murat, Ayasofya Camii'nin türbesinin kapılarına sedef işletmiştir. Aynı zamanda Sultanahmet Camii'nin de kapılarına sedef kakılmıştır. Ünlü seyyah Evliya Çelebi de bunu anlatmış ve "100 dükkân, 500 neferdürler. Pirleri Şuayb-i Hindi'dir" demiştir. 

sivasli-usta-unutulmaya-yuz-tutan-sedef-kakmaciligini-yasatiyor-010.jpg

Sedefin Çeşitleri Nelerdir?

Sedef yalnızca beyaz renkli bir taş olarak bilinse de aslında birçok türde bulunabilen bir taştır. Arusek olarak bilinen yeşil sedef genellikle gelin malzemelerinin işlemesinde kullanılmaktadır. Aynı zamanda çöp sedef de vardır. Bu sedef türü genelde koyu renkli bir taştır. Bir diğer türü ise taş sedeftir. Bu sedef de beyaz sedefin daha parlak halidir. 

sivasli-usta-unutulmaya-yuz-tutan-sedef-kakmaciligini-yasatiyor-012.jpg

Sedefkarlar Hangi Malzemeleri Kullanırlar?

Sedefkarların kullandığı malzemeler değişiklik gösterir. Kimi zaman fildişi, kimi zaman kemik, kimi zaman altın ya da gümüş gibi ürünler kullanabilirler. Bu ürünleri işlemek için ise küçük oyma bıçakları, çekiç, keski, testere, zımpara, iskapila gibi aletler kullanırlar. Bir de bağa kullanılır ki bu zor bir malzemedir. Çünkü genelde deniz ya da karada bulunan kaplumbağların vücudunu öten kabuktur. 

HABERE YORUM KAT

Kültür Sanat