Anksiyete Bozukluğu hakkında bilmeniz gereken her şey!
Sürekli endişeli misiniz? Belki de patronunuzla iş yerinde bir sorun hakkında endişeli hissediyorsunuz. Belki bir tıbbi testin sonuçlarını beklerken mideniz yanıyor ve fenalaşmış hissediyorsunuz. Belki de arabalar şeritler arasında hızla geçip giderken, trafiğin yoğun olduğu saatlerde eve giderken gergin oluyorsunuz. Peki bu kaygılar anksiyete rahatsızlığınızın olduğuna işaret mi? İşte anksiyete hakkında bilmeniz gereken her şey!
ANKSİYETE NEDİR?
Hayatta herkes zaman zaman kaygı yaşar. Buna hem yetişkinler hem de çocuklar dahildir. Çoğu insan için endişe duyguları gelir ve gider, sadece kısa bir süre sürer. Bazı kaygı anları diğerlerinden daha kısadır ve birkaç dakikadan birkaç gün kadar sürer.
Ancak bazı insanlar için bu endişe duyguları, geçici endişelerden veya iş yerinde stresli bir günden daha fazlasıdır. Kaygınız haftalar, aylar veya yıllar boyunca kaybolmayabilir. Zamanla kötüleşebilir, bazen o kadar şiddetli hale gelebilir ki günlük hayatınızı engelleyecek hale gelir. Bu durum olduğunda, anksiyete bozukluğunuz olduğu söylenir .
ANKSİYETE BELİRTİLERİ NELERDİR?

Anksiyete belirtileri kişiden kişiye değişmekle birlikte, genel olarak vücut kaygıya çok özel bir şekilde tepki verir. Endişeli hissettiğinizde, vücudunuz olası bir tehlikeyi arayarak ve savaş ya da kaç tepkilerinizi harekete geçirerek yüksek alarma geçer. Sonuç olarak, bazı yaygın kaygı belirtileri şunlardır:
- Sinirlilik, Huzursuzluk Veya Gergin Olma
- Tehlike, Panik Veya Korku Duyguları
- Hızlı Kalp Atış Hızı
- Hızlı Nefes Alma Veya Hiperventilasyon
- Artan Veya Ağır Terleme
- Titreme Veya Kas Seğirmesi
- Zayıflık Ve Uyuşukluk
- Endişelendiğiniz Şey Dışında Herhangi Bir Şeye Odaklanma Veya Net Bir Şekilde Düşünme Zorluğu
- Uykusuzluk Hastalığı
- Gaz, Kabızlık Veya İshal Gibi Sindirim Veya Gastrointestinal Problemler
- Endişenizi Tetikleyen Şeylerden Kaçınmak İçin Güçlü Bir Arzu
- Belirli Fikirlerle İlgili Takıntılar , Obsesif-kompulsif Bozukluğun (OKB) Bir İşareti
- Belirli Davranışları Tekrar Tekrar Yapmak
- Geçmişte Meydana Gelen, Özellikle Travma Sonrası Stres Bozukluğunun (TSSB) Göstergesi Olan Belirli Bir Yaşam Olayını Veya Deneyimini Çevreleyen Kaygı
- Panik Ataklar

Bir panik atak geçirdiğinizi anlamanız için birkaç dakika içinde aşağıdaki semptomların en az dördünü yaşıyor olmanız gerekir:
- Çarpıntı
- Terlemek
- Titreme Veya Titreme
- Nefes Darlığı Veya Boğulma Hissi
- Boğulma Hissi
- Göğüs Ağrıları Veya Sıkışması
- Mide Bulantısı Veya Gastrointestinal Problemler
- Baş Dönmesi , Sersemlik Veya Baygınlık Hissi
- Sıcak Veya Soğuk Hissetmek
- Uyuşma veya Karıncalanma Hissi ( Parestezi )
- Duyarsızlaşma Ve Derealizasyon Olarak Bilinen Kendinden Veya Gerçeklikten Kopmuş Hissetme
- “Çıldırmak” Veya Kontrolü Kaybetme Korkusu
- Ölme Korkusu
Anksiyete bozuklukları dışındaki durumlarda da ortaya çıkabilecek bazı anksiyete belirtileri vardır. Bu genellikle panik ataklarda görülen bir durumdur. Panik atak belirtileri kalp hastalığı , tiroid sorunları , solunum bozuklukları ve diğer hastalıkların belirtilerine benzer. Sonuç olarak, panik bozukluğu olan kişiler sık sık acil servislere veya doktor muayenehanelerine gidebilirler. Kaygı dışında yaşamı tehdit eden sağlık koşulları yaşadıklarına inanabilirler.
ANKSİYETE BOZUKLUKLARI TÜRLERİ

Birkaç tür anksiyete bozukluğu vardır, bunlar şunları içerir:
AGORAFOBİ
Agorafobisi olan kişiler, kendilerini kapana kısılmış, güçsüz veya mahcup hissettiren belirli yerlerden veya durumlardan korkarlar. Bu duygular panik ataklara yol açar. Agorafobisi olan kişiler panik atakları önlemek için bu yerlerden ve durumlardan kaçınmaya çalışabilirler.
YAYGIN ANKSİYETE BOZUKLUĞU (GAD)
Olan kişiler YAB faaliyetleri veya olaylar hakkında tecrübe sabit kaygı ve endişe, sıradan ya da rutin olduğunu hatta. Endişe, durumun gerçekliği verilmesi gerekenden daha büyük. Endişe, vücutta baş ağrısı, mide rahatsızlığı veya uyku güçlüğü gibi fiziksel semptomlara neden olur.
OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUK (OKB)
OKB, kaygıya neden olan istenmeyen veya müdahaleci düşünce ve endişelerin sürekli deneyimidir. Bir kişi bu düşüncelerin önemsiz olduğunu bilebilir, ancak belirli ritüelleri veya davranışları gerçekleştirerek kaygılarını gidermeye çalışacaktır. Bu, el yıkamayı, saymayı veya evini kilitleyip kilitlemediklerini kontrol etmeyi içerebilir.
PANİK ATAK
Panik bozukluğu, birkaç dakika içinde zirveye ulaşan ani ve tekrarlayan şiddetli kaygı, korku veya terör nöbetlerine neden olur. Bu panik atak olarak bilinir. Panik atak yaşayanlar şunları yaşayabilir:
- YAKLAŞAN TEHLİKE HİSSİ
- NEFES DARLIĞI
- GÖĞÜS AĞRISI
Çırpınma veya çarpıntı hissi veren hızlı veya düzensiz kalp atışı (çarpıntı)
Panik ataklar, kişinin tekrar ortaya çıkması konusunda endişelenmesine veya daha önce meydana geldiği durumlardan kaçınmaya çalışmasına neden olabilir.
TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU (TSSB)
TSSB , bir kişi aşağıdaki gibi travmatik bir olay yaşadıktan sonra ortaya çıkar:
- Savaş
- Saldırı
- Doğal Afet
- Kaza
Semptomlar, rahatlatıcı, rahatsız edici rüyalar veya travmatik olay veya durumun geri dönüşlerini içerir. TSSB'si olan kişiler de travma ile ilgili şeylerden kaçınabilir.
SEÇİCİ DİLSİZLİK
Bu, bir çocuğun belirli durumlarda veya yerlerde konuşamamasıdır. Örneğin, bir çocuk evde olduğu gibi başka durumlarda veya yerlerde konuşabilse bile okulda konuşmayı reddedebilir. Seçici mutizm, günlük yaşam ve okul, iş ve sosyal yaşam gibi aktivitelere müdahale edebilir.
AYRILIK KAYGISI BOZUKLUĞU
Bu, bir çocuk ebeveynlerinden veya velilerinden ayrıldığında kaygı ile işaretlenen bir çocukluk durumudur. Ayrılık kaygısı , çocukluk gelişiminin normal bir parçasıdır. Çoğu çocuk 18 ay civarında büyür. Bununla birlikte, bazı çocuklar bu bozukluğun günlük aktivitelerini bozan versiyonlarını yaşarlar.
SPESİFİK FOBİLER
Bu, belirli bir nesneye, olaya veya duruma karşı, o şeye maruz kaldığınızda şiddetli kaygıya neden olan bir korkudur. Ondan kaçınmak için güçlü bir arzu eşlik ediyor. Araknofobi (örümcek korkusu) veya klostrofobi (küçük alan korkusu ) gibi fobiler , korktuğunuz şeye maruz kaldığınızda panik atak yaşamanıza neden olabilir.
KAYGIYA, ANKSİYETE BOZUKLUKLARINA NE SEBEP OLUR?

Doktorlar anksiyete bozukluklarına neyin neden olduğunu tam olarak anlamıyorlar. Şu anda, belirli travmatik deneyimlerin, buna eğilimli insanlarda kaygıyı tetikleyebileceğine inanılıyor. Genetik de kaygıda rol oynayabilir. Bazı durumlarda kaygı, altta yatan bir sağlık sorunundan kaynaklanabilir ve zihinsel değil, fiziksel bir hastalığın ilk belirtileri olabilir.
Bir kişi aynı anda bir veya daha fazla anksiyete bozukluğu yaşayabilir. Ayrıca depresyon veya bipolar bozukluk gibi diğer zihinsel sağlık durumlarına da eşlik edebilir . Bu, özellikle başka bir kaygı veya zihinsel duruma en sık eşlik eden yaygın kaygı bozukluğu için geçerlidir.
ANKSİYETE BOZUKLUKLARI İÇİN NE ZAMAN DOKTORA GİTMEK GEREKİR?

Anksiyetenin ne zaman ciddi bir tıbbi sorun olduğunu söylemek, kötü bir güne karşı üzgün veya endişeli hissetmenize neden olduğunu söylemek her zaman kolay değildir. Tedavi olmadan endişeniz kaybolmayabilir ve zamanla kötüleşebilir. Anksiyete ve diğer zihinsel sağlık durumlarını tedavi etmek, semptomların kötüleştiği zamandan ziyade erken dönemde daha kolaydır.
Aşağıdaki durumlarda doktorunuzu ziyaret etmelisiniz:
- Günlük hayatınızı (hijyen, okul veya iş ve sosyal hayatınız dahil) etkileyecek kadar çok endişeleniyormuşsunuz gibi hissediyorsanız
- Endişeniz, korkunuz veya endişeniz sizi üzüyor ve kontrol etmekte zorlanıyorsanız
- Depresyonda hissediyorsanız, baş etmek için alkol veya uyuşturucu kullanıyorsunuz veya anksiyetenin yanı sıra başka zihinsel sağlık endişeleriniz varsa
- Endişenizin altta yatan bir zihinsel sağlık sorunundan kaynaklandığını hissediyorsanız
- İntihar düşünceleri yaşıyorsanız veya intihara meyilli davranışlarda bulunuyorsanız acilen doktora görünmelisiniz.
SONRAKİ ADIMLAR

Endişenizle ilgili yardıma ihtiyacınız olduğuna karar verdiyseniz, ilk adım birinci basamak doktorunuzu görmektir. Kaygınızın altta yatan bir fiziksel sağlık durumuyla ilgili olup olmadığını belirleyebilirler. Altta yatan bir durum bulurlarsa, endişenizi hafifletmeye yardımcı olacak uygun bir tedavi planı sağlayabilirler.
Doktorunuz endişenizin altta yatan herhangi bir sağlık durumunun sonucu olmadığını belirlerse sizi bir akıl sağlığı uzmanına yönlendirecektir. Yönlendirileceğiniz ruh sağlığı uzmanları arasında bir psikiyatrist ve bir psikolog yer alır.
Psikiyatrist, ruh sağlığı durumlarını teşhis etmek ve tedavi etmek için eğitilmiş ve diğer tedavilerin yanı sıra ilaç yazabilen lisanslı bir doktordur. Psikolog, ruh sağlığı koşullarını ilaçla değil, yalnızca danışmanlık yoluyla teşhis edebilen ve tedavi edebilen bir ruh sağlığı uzmanıdır.
Bir anksiyete bozukluğunun teşhisine yardımcı olmak için, akıl sağlığı uzmanınız ilk terapi seansınız sırasında size psikolojik bir değerlendirme yapacaktır. Bu, zihinsel sağlık uzmanınızla bire bir oturmayı içerir. Sizden düşüncelerinizi, davranışlarınızı ve duygularınızı tanımlamanızı isteyeceklerdir.
Ayrıca, bir tanıya varmanıza yardımcı olmak için belirtilerinizi Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabında (DSM-V) listelenen anksiyete bozuklukları kriterleriyle karşılaştırabilirler.
ANKSİYETE BOZUKLUKLARI EVDE TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

İlaç almak ve bir terapistle konuşmak kaygıyı tedavi etmeye yardımcı olabilirken, kaygıyla başa çıkmak 7 gün 24 saat süren bir iştir. Neyse ki, endişenizi daha da hafifletmeye yardımcı olmak için evde yapabileceğiniz birçok basit yaşam tarzı değişikliği var.
Egzersiz yapın: Haftanın çoğu veya tüm günlerini takip edecek bir egzersiz rutini oluşturmak, stresinizi ve endişenizi azaltmanıza yardımcı olabilir. Normalde hareketsiz iseniz, sadece birkaç aktivite ile başlayın ve zamanla daha fazlasını eklemeye devam edin.
Alkolden kaçının: Alkol endişenizde artışa neden olabilir veya artırabilir. Bırakmakta sorun yaşıyorsanız, doktorunuza görünün veya yardım için bir destek grubuna başvurun.
Sigarayı bırakın ve kafeinli içecekleri azaltın: Sigara ve kahve, çay ve enerji içecekleri gibi kafeinli içeceklerdeki nikotin kaygıyı daha da kötüleştirebilir.
Gevşeme ve stres yönetimi tekniklerini deneyin: Meditasyon yapmak, bir mantrayı tekrarlamak, görselleştirme tekniklerini uygulamak ve yoga yapmak, gevşemeyi teşvik edebilir ve kaygıyı azaltabilir.
Yeterli uyumak: Uyku eksikliği, huzursuzluk ve endişe duygularını artırabilir. Uyumakta zorluk çekiyorsanız, yardım için doktorunuza danışın.
Sağlıklı bir diyete bağlı kalın: Bol miktarda meyve, sebze, kepekli tahıllar ve tavuk ve balık gibi yağsız protein tüketin.
