Kanser riskinizi hesaplayabilirsiniz! Bu maddeler sizde varsa çok dikkat
Kanserden korunmak için düzenli ve sağlıklı bir yaşam sürmek gerekiyor. Yapılan her sağlıksız alışkanlık kanser riskini artırıcı etkiye sahiptir. Onlarca çeşidi bulunan kanser, insan sağlığına karşı en ciddi hastalıklardan birini oluşturuyor. Kanserli hastalar, tedavi sürecinde hem çok büyük zorluklar yaşıyor hem de yakınları bu süreçten çok kötü etkileniyor.
Peki kanser riskini hesaplayabileceğinizi biliyor muydunuz? Prof. Dr. Yavuz Yörükoğlu, kanser riskinizi hesaplayabileceğiniz kıstasları açıkladı ve risk yüzdeliklerini belirtti. Bu bir resmi test ya da kesin bir sonuca varacak testlerden biri değildir. Yalnızca kansere yakalanma riskinizin olup olmadığı hakkında size bilgi verebilir. İşte kansere yakalanmanıza yol açabilecek bazı maddeler:
GENETİK
Kanserlerin oluşmasında genetik faktörün ciddi bir rolü vardır. Eğer birinci derece akrabalarınızda kanser varsa yüzde 7 riski bir kenara yazalım.
SİGARA
Risk sigaranın içildiği miktar ve süreyle doğru orantılıdır. 30 yıldır günde 1 paket sigara içiyorsanız kanser riskinizi yüzde 50 olarak düşünebilirsiniz. Sigara içtiğiniz süre ve miktara göre bu risk değişim gösterebilir.
SAĞLIKSIZ BESLENMEK
Kanser oluşumu için en önemli risk faktörü sağlıksız beslenmedir. Kırmızı et tüketimi, işlenmiş etler, hayvansal yağlar, meyve, sebze ve salatalardan yetersiz beslenme, işlenmiş suni gıdalarla beslenmek, lifli gıdalardan tüketmemek, şekerli meşrubatlar, suni tatlandırıcılar kanser riskini artırır. Bunlardan her biri için yüzde 3 risk bulunur.
OBEZİTE
Kanserlerin yüzde 10-20'si doğrudan obezite ile ilişkilidir. Bu ilişki yağ dokusundan salgılanan toksik maddeler aracılığıyla olmaktadır. Vücut kitle indeksinin normal değerinin üzerindeki her 5 puan için kanser riskinde yüzde 5-10 artış olmaktadır. Vücut kitle indeksi 20-25 arasında olanlarda risk 0. Kiloluysanız ve vücut kitle indeksi 25-30 ise yüzde 5, 30 üzerindeyse yüzde 10 risk faktörü vardır.
VİRAL ENFEKSİYONLAR
Geçirdiğiniz önemli enfeksiyonlar bazı kanserlerle ilişkilendirilir. Hepatit B ve C enfeksiyonları; karaciğer kanseri ve lenfomaya, HPV rahim ağzı ve genital bölge kanserlerine, Herpes virüs lenfoma ve sarkomaya, Helicobacter Pylori de mide kanserine neden olabilir. Bu sebeplerden tedavi gördüyseniz risk tablonuza yüzde 5 ilave edebilirsiniz.
ALKOL
Alkol 1. sınıf karsinojendir. Farinks, yemek borusu, mide, karaciğer ve pankreas kanseriyle ilişkilendirilmiştir. Haftada 1 kez 2 kadeh içiyorsanız yüzde 5, haftada 2 kez 2 kadeh içiyorsanız yüzde 10 ve haftanın her günü 1-2 kadeh içiyorsanız riske yüzde 20 ilave edebilirsiniz.
MESLEKİ FAKTÖRLER
Petrokimya, kimya, plastik ve boya sanayisinde çalışanların kanser olma ihtimali yüksektir. Solunum yolundan plastiklere maruz kalmak kansere neden olabilir. Buralarda çalışanların kanser riski yüzde 25 olabilir.
STRES
Kronik stres, doğrudan kansere neden olmaz ama bağışıklık sistemini zayıflatır. Kanserlere neden olan sigara ve alkolü artırır. Sürekli olarak stresli ve gergin bir yaşantınız varsa kanser riskinize yüzde 5 ilave edin.
HAREKETSİZLİK
Hareketsiz bir yaşam akciğer, kolon, pankreas gibi kanserlerle ilişkilendirilmiştir. Hareketsizlik varsa risk faktörüne yüzde 5 daha ekleyebilirsiniz.
Kaynak: Prof. Dr. Yavuz Yörükoğlu