Mevsimsel Depresyon (Sonbahar depresyonu) nedir? Bu belirtiler varsa hemen doktora danışın!
Sonbahar depresyonu olarak da adlandırdığımız “mevsimsel depresyon” her yılın aynı dönemlerinde görülür. Çoğu kişide bu semptomlar sonbaharda (Eylül ve Ekim aylarında) başlar ve kışın da devam edebilir. Mevsimsel depresyonda, kişi olumlu olaylar yaşadığı halde kendini depresif hissedebilir. Bunun nedeni azalan güneş ışınlarıdır. Güneş ışınları azalınca kişinin biyolojik saati bozulabilir, uyku saatleri değişebilir, duygu durumunu etkileyen hormon olan serotonin (mutluluk hormonu) azalır. Bu değişiklikler mevsimsel depresyona zemin hazırlayan en önemli unsurlardır.
SONBAHAR DEPRESYONU EN ÇOK KİMLERDE GÖRÜNÜYOR?
Sonbahar depresyonu sadece mevsimsel değişikliklerden kaynaklanmaz. Kişi daha önce depresyon yaşadıysa ya da genetik bir yatkınlık varsa mevsimsel depresyon yaşama ihtimali artar. Depresif duygu durumu, kaygı ve endişe genellikle kadınlarda erkeklere nazaran daha sık görülür. Bu nedenle sonbahar depresyonunun da kadınlarda daha sık görüldüğünü söyleyebiliriz
MEVSİMSEL DEPRESYONUN TANI VE TEDAVİSİ NASILDIR?
Son derece açık belirtileri nedeniyle depresyon çok kolay teşhis edilir. Depresyonun tedavisinde ilaç ve psikoterapi yöntemleri kullanılabilir. Ayrıca TMS (Transkranial Manyetik Stimulasyon), depresyon tedavisinde önemli bir tedavi unsuru olarak yerini almıştır. Manyetik Stimülasyon tedavisi ile beyine şok manyetik uyarılar göndererek, beyinin hastalanmadan önceki sağlam durumuna dönmesini amaçlanıyor. TMS İlaçlara cevap vermeyen ya da tam düzelmeyen hastalar için de çare olabilir. Literatürde ilaçlara dirençli birçok hastanın manyetik stimülasyonla düzeldiğine dair sayısız örnek vardır.
TM, özellikle hamile ya da emzirme döneminde olan veya karaciğer, böbrek yetmezliği yaşayan, ilaç kullanması sakıncalı olan hastalarda tercih edilen bir yöntem. Hastalığın şiddetine, kişinin yaşına, cinsiyetine, kilosuna göre var olan ilaçlar, ve diğer tedavi seçenekleriyle doğru bir kombinasyon oluşturarak çok başarılı sonuçlar elde edilmektedir.
MEVSİMSEL DEPRESYONUN BİR SEBEBİ DE BEYİN KİMYASININ DEĞİŞMESİ
Sonbahar; yaz mevsimin geride kaldığını kapalı ve soğuk kış günlerinin giderek yaklaştığının bir ilanıdır. Bu yüzden de hüzün mevsimi olarak adlandırılır. Sonbahar öyle bir mevsimdir ki sizi yazın enerjisinden kışın durağanlığına taşır. Günler kısalır, soğuk geceler uzar, güneş kendini daha az gösterir ve tüm bunlar içimizdeki sıkıntıları tetikler. Bunun sebebi ise güneş ışınlarının azalmasıyla birlikte salgılanan ve mutluluk hormonu da olarak bilinen seratonin hormonunun azalması ve beyin kimyasının değişmesi olarak da bilinmektedir.
SONBAHAR DEPRESYONUNUN 10 BELİRTİSİ
Sonbahar hem biyolojik hem de psikolojik etkenlerden dolayı kişinin ruh hali üzerinde çeşitli değişimlere sebep olur. Bu değişimler normalde bilinen depresyon belirtileriyle ciddi benzerlik gösterir. Kendinizde veya sevdiklerinizde aşağıdaki belirtilerin olup olmadığını gözlemleyerek mevsimsel depresyon yaşanıp yaşanmadığına dair fikir sahibi olabilirsiniz:
- Mutsuz ve huzursuz bir ruh hali,
- Sürekli uykulu hissetme ya da uyuyamama,
- Kendini suçlu hissetme ve değersizlik duygusu,
- Sinirli ve gergin bir ruh hali,
- Dikkat eksikliği ve odaklanamama,
- Yorgunluk, halsiz ve bitkin olma durumu,
- Cinsel isteksizlik,
- İştahsızlık ya da aşırı kilo alma,
- Kaygı bozuklukları,
- Ölüm ve intihar düşünceleri ve intihara yönelme.
Bu belirtilerden 2 veya daha fazlasını yaşıyorsanız mutlaka bir uzmandan yardım alın.
SONBAHAR DEPRESYONUNU YAŞAMAMAK İÇİN NASIL ÖNLEM ALMALI?
- Güneş enerjisinden olabildiğince yararlanın ve öğlenleri kısa yürüyüşler yapın.
- Evinizde perdelerinizi açık tutun.
- Açık havada zaman geçirin.
- Alkolden uzak durarak sağlıklı beslenin ve bol su için.
- Bu dönemde uykuya düşkünlük olabilir. Sabahları erken kalkmak için kendinizi zorlayın.
- İlgi alanlarınıza ve hobilerinize yönelin.
- Fiziksel aktivitelerinizi arttırın.
- Aklınıza kötü düşünceler geldiğinde kendinizi telkin ederek hayata olumlu bakmaya çalışın.
Kaynaklar: Medikal Akademi, PSİ Danışmanlık, Sözcü
