UNESCO'ya adını yazdıran Türk zeka oyunu Mangala nasıl oynanır?

UNESCO'ya adını yazdıran Türk zeka oyunu Mangala nasıl oynanır?
Türk strateji ve zeka oyunu olan Mangala, çok eskiden beri oynanan ama modern haliyle kültürümüzün bir parçası olan bir oyundur. Göbeklitepe kazılarında bile izine rastladığımız bu eğlenceli oyun hakkında baştan sona bilmeniz gereken her şeyi sizler için derledik.

Mangala oyunu, başka başka söyleniş şekillerinin olmasının yanı sıra oldukça keyifli ve beyni yoran bir oyundur. Satranç gibi düşünmeye sevk eden bu oyun aynı zamanda UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'ne de girmeye hak kazanmıştır. Peki nedir bu mangala? Nasıl oynanır? Kuralları nedir? Hepsini tek bir tıkla bu içerikte öğrenmeniz mümkün. 

Mangala Tarihçesi

Günümüzde yeni yeni bilinse de mangalanın geçmişi çok eskiye dayanır. İlk olarak Orta Asya'da oynanan bu oyunda aslında her bir şeyin bir sembolü vardır. Örneğin 12 oyuk 12 ayı temsil ederken, 4 taş 4 ayı ve sağda, solda bulunan hazinelerde Doğu ile Batı'yı temsil etmektedir. 
Birçok telaffuzu bulunan bu oyunu kimisi mangala, kimisi "mancala" kimisi de "mankala" olarak telaffuz etmektedir. Orta Asya'da ortaya çıkan bu oyun 16. yüzyıldan sonra Osmanlı İmparatorluğu minyatürlerine de girmeye başlamıştır. Hatta çok meşhur olan Göbeklitepe kazılarında da mangala oynandığına işaret olarak oyuk sütunlar bulunmuştur. Türkiye'de mangala diye bilinmesinin yanı sıra "Göçürme" olarak da bilinir. 

Mangala İsmi Nereden Gelmektedir?

Birçok görüş bulunmakla birlikte ikisini ele alırsak, kimisi bu kelimenin  Arapça "nakl" kökünden geldiğini savunurken kimisi de Türkçe "manga" anlamına gelen "küçük askeri birlik" ten türediğini savunur.

Mangala Nedir?

Basit bir mantık oyunudur. Oyunu oynamak için tasarlanan mekanizmalarda 12 adet oyuk bulunur ve her oyuncunun da 6 oyuğu bulunur. Bu oyunda oyuklarda taşlar bulunur ve her oyuncu yalnızca kendi önündeki oyuklardan taşları çıkarma hakkına sahiptir. 

Mangala Nasıl Oynanır?

2 kişilik oynanan bu oyunda toplamda 48 adet taş bulunur. Her oyuncunun da 24 taşı vardır. Her oyukta toplamda 4 taş konulmaktadır ve asıl amaç oyundaki iki oyuncunun sağında kalan "hazine" olarak adlandırılan bölüme tüm taşların toplanmasıdır. Fakat unutulmamalıdır ki bir oyuncu yalnızca kendi taşını oyuklardan çıkarabilmektedir. 

Mangala Kuralları Nelerdir?

Kimin başlayacağına karar vermek için klasik bir yöntem olan yazı-tura atılır. Ardından oyuna başlayan taraf bir oyun seçip o oyuktan alacağı taşı saat yönünün tersine olacak şekilde tek tek yerleştirir. Oyuncunun seçtiği yönde taşlardan birisi kendisine ait olan hazineye gelirse, o oyuncu bir kere daha oynama hakkına sahip olur. Ama eğer bıraktığı üçüncü taş rakibinin kuyusuna girdiğinde, kuyudaki taş sayısı çift olursa o zaman o oyukta yer alan tüm taşlar taşı dağıtan oyuncunun hazinesi gider. Diyelim ki bıraktığınız son taş kendi bölgenizdeki bir oyuğa geldiyse ve o oyukta hiçbir taş bulunmuyorsa o zaman sizin oyuğunuzun karşısındaki oyukta yer alan taşları rakibinizden alıp kendi hazinenize ekleyebilirsiniz. Oyun bu şekilde devam eder ve sizin oyuklarınızda taş kalmazsa, rakibinizin taşlarını da alarak hazinenize eklersiniz ve oyunu kazanırsınız. 

Mangala Yararları

  • Bu oyun bir zeka oyunu olduğu için dikkat dağınıklığı gibi sorunlara da çok iyi gelir
  •  Hayal gücünüzü de geliştirir çünkü oyunda hep bir sonraki hamlenizi düşünürsünüz.
  • Ezberleme gibi yararsız yöntemlerden ziyade anlayarak, yorumlayarak öğrenmeye başlarsınız.
  • Sorunlara karşı çözüm getirebilme yeteneğinizi güçlendirir
  • Öngörünüzü kuvvetlendirici özelliği vardır. 

HABERE YORUM KAT

Kültür Sanat